Do druku nr 2010 - opinia POPiHN

To pismo Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN), która zrzesza największe firmy paliwowe działające w Polsce, skierowane do Marszałka Sejmu. Organizacja odnosi się do dwóch projektów zmiany przepisów o wychowaniu w trzeźwości - jednego zgłoszonego przez posłów Lewicy, drugiego przez posłów Polski 2050-Trzeciej Drogi. Oba projekty przewidują zakaz sprzedaży napojów alkoholowych na stacjach paliw. POPiHN sprzeciwia się temu pomysłowi, przedstawia Sejmowi swoje argumenty ekonomiczne i prawne, a na koniec proponuje inne rozwiązanie problemu, niż całkowity zakaz.

• POPiHN sprzeciwia się zakazowi sprzedaży alkoholu wyłącznie na stacjach paliw, uznając go za niesprawiedliwy wobec jednej branży.
• Argumentuje, że zakaz niewiele zmieni w dostępności alkoholu, bo stacji ze sklepami sprzedającymi alkohol jest w Polsce ok. 5,5 tys., a wszystkich punktów sprzedaży alkoholu - około 119 tys.
• Twierdzi, że zakaz może wręcz zaszkodzić, bo klienci przejdą do miejsc z gorszym nadzorem i monitoringiem, a alkohol na stacjach jest droższy niż gdzie indziej, więc ograniczenie tego kanału nie obniży jego dostępności finansowej.
• Wskazuje, że różnicowanie przepisów wyłącznie dla stacji paliw może naruszać zasadę równego traktowania przedsiębiorców i być niezgodne z prawem Unii Europejskiej.
• Zamiast zakazu proponuje wprowadzenie tak zwanej sprzedaży bezwitrynowej - zasłonięcia alkoholu na sklepowych półkach tak, by nie był widoczny, przy zachowaniu możliwości jego zakupu.

Pismo złożyła Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN), zrzeszająca największe firmy paliwowe w Polsce, reprezentowana przez prezesa Leszka Wiwałę. Motywacją jest obrona interesów branży paliwowej przed - zdaniem organizacji - niesprawiedliwym i nieskutecznym ograniczeniem sprzedaży alkoholu skierowanym wyłącznie do stacji paliw.

Pismo dotyczy przede wszystkim kierowców tankujących na stacjach paliw i osób, które przy okazji tankowania robią tam zakupy, w tym kupują alkohol. Jeśli jesteś kierowcą i zwykle dokupujesz piwo czy wino przy stacji, w razie wprowadzenia zakazu musiałbyś zrobić to w innym sklepie - według POPiHN nie będzie to trudne, bo takich miejsc jest w Polsce ok. 119 tysięcy. Dotyczy to też właścicieli i pracowników stacji paliw - dla wielu z nich sprzedaż alkoholu, mimo niewielkiego udziału w obrotach paliwowych, stanowi istotną część zysków ze sklepu przy stacji, więc zakaz uderzyłby w ich przychody. Pośrednio sprawa dotyczy również innych sprzedawców alkoholu (sklepy, dyskonty, supermarkety) - jeśli klienci przeniosą tam zakupy ze stacji, ci sprzedawcy zyskają na obrotach.

Ten dokument sam w sobie jest stanowiskiem jednej strony sporu - branży paliwowej reprezentowanej przez POPiHN. Organizacja powołuje się na własne dane rynkowe oraz na zagraniczne badania naukowe, między innymi niemieckie badanie z 2022 r. dotyczące nocnego zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach w Badenii-Wirtembergii (nie wykazało ono spadku liczby wypadków drogowych) oraz krajowe badanie ankietowe Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom z kwietnia 2024 r., które również nie potwierdziło poprawy bezpieczeństwa na drogach po wprowadzeniu podobnych ograniczeń w wybranych gminach. Do pisma nie dołączono opinii innych instytucji - to wyłącznie stanowisko POPiHN, nie ma w nim głosu np. Ministerstwa Zdrowia, Policji czy organizacji zajmujących się profilaktyką uzależnień.

Dokument nie jest projektem ustawy ani Oceną Skutków Regulacji, więc nie zawiera oficjalnych wyliczeń kosztów czy skutków budżetowych - to głos jednej ze stron w toczącej się dyskusji legislacyjnej. Jeśli Sejm przyjmie argumenty POPiHN i odstąpi od zakazu (albo zastąpi go zasłonięciem alkoholu na półkach), stacje paliw zachowają obecne przychody ze sprzedaży alkoholu, a przepisy pozostaną takie same dla wszystkich sprzedawców. Jeśli natomiast Sejm mimo sprzeciwu wprowadzi zakaz sprzedaży alkoholu wyłącznie na stacjach paliw, według POPiHN wolumen sprzedaży przesunie się do innych sklepów, przychody stacji spadną, a - zdaniem organizacji - może to skutkować pozwami przedsiębiorców paliwowych powołujących się na niezgodność takiego przepisu z prawem unijnym, co groziłoby Polsce odszkodowaniami lub karami nakładanymi przez unijne sądy.

Pismo z 19 stycznia 2026 r. dotyczy dwóch projektów poselskich - druku 2007 (Lewica) i druku 2010 (Polska 2050-Trzecia Droga), złożonego 21 listopada 2025 r. Na dzień 23 stycznia 2026 r. druk 2010 znajdował się na etapie skierowania do komisji sejmowej.

Spór dotyczy tego, czy zakaz sprzedaży alkoholu wyłącznie na stacjach paliw jest sprawiedliwym i skutecznym narzędziem walki z problemami alkoholowymi. Autorzy projektów uznają, że ograniczenie dostępności alkoholu tam, gdzie klienci przyjeżdżają samochodami, może pomóc ograniczyć jazdę po alkoholu. POPiHN kontruje, że to dyskryminacja jednej branży (stacje to tylko ok. 5% punktów sprzedaży alkoholu w Polsce), że nie poprawi to bezpieczeństwa na drogach - powołując się na doświadczenia Niemiec, Litwy i Holandii - a nawet może pogorszyć sytuację, przesuwając sprzedaż do miejsc ze słabszym nadzorem. Branża postuluje zamiast zakazu wprowadzenie zasłonięcia alkoholu na półkach dla całego handlu detalicznego, a nie tylko stacji paliw.