Do druku nr 2010 - opinia RMiŚP

To pismo to oficjalne stanowisko Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w sprawie poselskiego projektu, który zmienia zasady reklamy i promocji alkoholu oraz przepisy o radiu i telewizji. Rzecznik popiera samą ideę ograniczania picia alkoholu, ale zwraca uwagę, że niektóre zapisy projektu są napisane zbyt niejasno i mogą najbardziej zaszkodzić małym, lokalnym firmom - na przykład rzemieślniczym browarom czy winiarniom - a nie dużym, międzynarodowym koncernom.

• Projekt wprowadza całkowity zakaz reklamy i promocji piwa, także piwa bezalkoholowego - dziś piwo jako jedyny napój alkoholowy może być reklamowane pod pewnymi warunkami.
• Nowa, bardzo szeroka definicja "promocji" napojów alkoholowych i bezalkoholowych kończy się niejasnym dopiskiem o "innych formach publicznego zachęcania do nabywania" - Rzecznik ostrzega, że to sformułowanie jest zbyt nieprecyzyjne i może objąć zwykłe działania sklepów, np. sposób wystawienia towaru na półce.
• Projekt zakazuje rabatów, bonifikat i programów lojalnościowych przy sprzedaży napojów alkoholowych i bezalkoholowych - Rzecznik chce, by ten zakaz dotyczył tylko sprzedaży klientom w sklepie, a nie transakcji między hurtownikami a sklepami.
• Kara grzywny za złamanie zakazu reklamy lub promocji ma wynosić od 10 000 do 500 000 złotych i obejmie też napoje bezalkoholowe - Rzecznik uważa, że przy tak niejasnych przepisach wymierzanie takich kar może być niesprawiedliwe.
• Rzecznik proponuje wprowadzenie wyjątku dla małych, lokalnych producentów (np. rzemieślniczych browarów i winiarni) należących do sektora małych i średnich firm, żeby mogli dalej promować swoje regionalne produkty.

Stanowisko przesłała Agnieszka Majewska, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, z własnej inicjatywy - jako instytucja stojąca na straży interesów małych i średnich firm - w toku prac podkomisji sejmowej nad projektem.

To pismo dotyczy przede wszystkim właścicieli małych firm związanych z produkcją i sprzedażą alkoholu, ale pośrednio także osób pracujących w lokalnej gastronomii, turystyce i organizacji wydarzeń. Jeśli prowadzisz małą, rodzinną wytwórnię piwa lub wina i reklamujesz swój produkt jako lokalną, regionalną markę, po wejściu zakazu stracisz to narzędzie budowania rozpoznawalności - zdaniem Rzecznika ucierpisz na tym bardziej niż duże, znane marki, które i tak są rozpoznawalne bez reklamy. Jeśli prowadzisz sklep lub hurtownię i korzystasz z rabatów czy programów lojalnościowych przy sprzedaży alkoholu między firmami, przepisy w obecnym kształcie mogłyby objąć również takie transakcje biznesowe, choć - jak wskazuje Rzecznik - nie taki był zapewne zamiar projektodawców. Jeśli organizujesz lokalne wydarzenia związane z tradycją winiarską lub piwowarską (np. festyny regionalne), zakaz reklamy i sponsoringu może utrudnić ich promocję.

W dostępnym materiale znajduje się wyłącznie stanowisko Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Rzecznik nie kwestionuje samego celu projektu - ograniczenia problemów związanych z alkoholem - ale zgłasza poważne zastrzeżenia do konkretnych przepisów: uważa definicję "promocji" za zbyt niejasną, chce wyłączenia transakcji między firmami z zakazu rabatów oraz sprzeciwia się całkowitemu zakazowi reklamy piwa bez wyjątku dla małych, lokalnych producentów. Do tego pisma nie dołączono stanowisk innych instytucji.

To pismo nie jest projektem ustawy z Oceną Skutków Regulacji, tylko opinią zewnętrznej instytucji, więc nie ma w nim konkretnych kwot ani liczby firm, których dotyczy zmiana. Rzecznik opisuje skutki jakościowo: najmniejsi, lokalni producenci piwa i wina stracą główne narzędzie budowania marki, co - jego zdaniem - może wzmocnić pozycję dużych, w tym zagranicznych, producentów kosztem małych, rzemieślniczych wytwórców. Firmy będą też musiały ponieść dodatkowe koszty dostosowania się do nowych przepisów, na przykład zmiany opakowań, etykiet czy sposobu prowadzenia sprzedaży internetowej. Rzecznik ostrzega również, że ograniczenie promocji może uderzyć pośrednio w lokalną turystykę i wydarzenia regionalne związane z tradycją piwowarską i winiarską.

Projekt, którego dotyczy to pismo, znajduje się na etapie prac w Komisji Zdrowia - powołano specjalną podkomisję (na czele z posłem Grzegorzem Napieralskim), która rozpatruje go razem z pokrewnym projektem. Opinia Rzecznika wpłynęła do Sejmu 10 marca 2026 roku, w trakcie tych prac.

Spór dotyczy tego, jak daleko powinny sięgać ograniczenia reklamy alkoholu. Projektodawcy chcą całkowicie zakazać reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa, żeby skuteczniej chronić zdrowie publiczne. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców uważa, że taki bezwzględny zakaz, bez wyjątków, w praktyce najbardziej zaszkodzi małym, lokalnym producentom, a nie rozwiąże problemu nadużywania alkoholu, i postuluje złagodzenie przepisów wobec sektora małych i średnich firm.