Do druku nr 2102 - ocena skutków regulacji

• Dziś rada gminy może składać wniosek o zmianę granic praktycznie bez ograniczeń - po zmianie taki wniosek będzie można złożyć tylko raz na pięć lat, a złożony wcześniej zostanie odrzucony bez rozpatrzenia.
• Dziś konsultacje z mieszkańcami bywają formalnością - po zmianie trzeba je przeprowadzić nie wcześniej niż rok przed złożeniem wniosku, a przy większych zmianach (duży obszar, duża liczba mieszkańców, znaczący spadek dochodów gminy lub wyraźny sprzeciw mieszkańców) obowiązkowe stanie się referendum lokalne z minimalną frekwencją 20 procent.
• Dziś nie da się zaskarżyć do sądu decyzji dotyczącej zmiany granic gminy - po zmianie gmina będzie mogła odwołać się od opinii wojewody do ministra, a potem zaskarżyć sprawę do sądu administracyjnego.
• Dziś gmina, która traci teren i dochody podatkowe, nie ma gwarancji wyrównania strat - po zmianie będzie jej się należeć rekompensata w wysokości co najmniej 30 procent oszacowanego pogorszenia budżetu, płacona przez gminę, która zyskuje teren.
• Dziś w konsultacjach mogą teoretycznie uczestniczyć wszyscy mieszkańcy - po zmianie prawo głosu będą mieć tylko osoby z czynnym prawem wyborczym do rady gminy, czyli bez młodzieży poniżej 18 lat i części cudzoziemców mieszkających w gminie na stałe.

Jeśli mieszkasz w mniejszej gminie sąsiadującej z dużym miastem, zyskujesz większą pewność, że twoja gmina nie straci terenu z dnia na dzień - każda zmiana granic będzie wymagać dłuższego przygotowania, konsultacji, a często referendum z twoim udziałem.

Jeśli mieszkasz w mieście, które potrzebuje nowych terenów pod budownictwo czy inwestycje, proces ich pozyskania od sąsiedniej gminy się wydłuży i skomplikuje - nie da się tego załatwić jednym wnioskiem złożonym w dowolnym momencie.

Jeśli prowadzisz firmę blisko granicy gminy, rzadsze i lepiej przygotowane zmiany granic oznaczają większą przewidywalność, jakie podatki lokalne i przepisy będą cię obowiązywać w kolejnych latach.

Jeśli jesteś radnym lub radną gminy, bierzesz na siebie dodatkowy obowiązek - przygotowanie znacznie bardziej szczegółowego wniosku wraz z prognozą finansową, co według szacunków z dokumentu kosztuje gminę około 200 tysięcy złotych za jeden wniosek.

Ocena Skutków Regulacji (OSR) szacuje, że przygotowanie jednego wniosku o zmianę granic kosztuje gminę około 200 tysięcy złotych, a jego rozpatrzenie przez administrację rządową - kolejne 150 tysięcy złotych, czyli łącznie 350 tysięcy złotych na jeden wniosek. Przy założeniu, że rocznie rozpatrywanych jest około 20 takich wniosków, ograniczenie ich częstotliwości do raz na pięć lat może przynieść sektorowi finansów publicznych oszczędności rzędu 7 milionów złotych rocznie.

OSR nie szacuje w złotówkach wpływu na firmy, ale ocenia projekt jako neutralny dla rynku pracy i budżetów gospodarstw domowych. Dla gmin, które stracą teren i dochody podatkowe, projekt przewiduje rekompensatę finansową wypłacaną przez gminę zyskującą teren.

Zwolennicy - głównie mieszkańcy i władze mniejszych gmin - mówią o końcu życia w ciągłym zagrożeniu przejęciem terenu przez sąsiednie miasto i chwalą wprowadzenie referendów oraz możliwości zaskarżenia decyzji do sądu.

Przeciwnicy - głównie duże miasta - obawiają się, że nowe przepisy zablokują im dostęp do terenów potrzebnych pod inwestycje i zahamują rozwój. Część mieszkańców miast wskazuje z kolei, że gminy ościenne korzystają z miejskiej infrastruktury (szkoły, drogi, kultura), nie płacąc w mieście podatków.