Do druku nr 2172 - opinia KRePUZ

Konferencja Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych (KRePUZ) przesłała do Sejmu swoją opinię w sprawie rządowego projektu ustawy, który ma stopniowo wygasić nadzwyczajne przepisy pomocowe dla obywateli Ukrainy wprowadzone po wybuchu wojny. Rektorzy uczelni zawodowych nie sprzeciwiają się samemu pomysłowi porządkowania tych przepisów, ale ostrzegają, że projekt w obecnym kształcie pomija sytuację studentów z Ukrainy objętych ochroną czasową i może pozostawić ich bez jasnych zasad w trakcie roku akademickiego.

• KRePUZ domaga się wprowadzenia przepisów przejściowych, które jasno określą losy praw studentów z Ukrainy nabytych w czasie obowiązywania starych zasad - chodzi m.in. o prawo pobytu, świadczenia socjalne i dostęp do opieki zdrowotnej.
• Rektorzy chcą, by zmiana przepisów nie przerywała korzystania z już przyznanych uprawnień w środku semestru lub roku akademickiego.
• Opinia postuluje doprecyzowanie, czy utrata statusu UKR w trakcie pobierania stypendium socjalnego lub zapomogi oznacza automatyczną utratę prawa do dalszej wypłaty, czy świadczenie jest kontynuowane do końca okresu, na jaki je przyznano.
• KRePUZ chce jednolitych zasad dla wszystkich uczelni, aby podobne przypadki studentów z Ukrainy nie były rozstrzygane różnie w zależności od uczelni.

Opinię przygotowała Konferencja Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych (KRePUZ) - organizacja zrzeszająca rektorów publicznych uczelni zawodowych w Polsce. Podpisał ją przewodniczący KRePUZ, prof. dr hab. Jerzy Nitychoruk, rektor Akademii Bialskiej im. Jana Pawła II, w odpowiedzi na prośbę Sejmu o ocenę projektu.

Zmiany dotyczą przede wszystkim studentek i studentów z Ukrainy uczących się na polskich publicznych uczelniach zawodowych, którzy korzystają z ochrony czasowej. Dokument nie podaje, ilu dokładnie osób to dotyczy. Jeśli jesteś studentem z Ukrainy pobierającym stypendium socjalne lub zapomogę, a projekt nie zostanie uzupełniony o przepisy przejściowe, możesz stracić wypłatę z dnia na dzień - na przykład w środku semestru - gdy tylko wygasną obecne zasady. Jeśli w trakcie roku akademickiego stracisz numer PESEL ze statusem UKR, nie będziesz wiedzieć, czy nadal masz prawo do już przyznanego świadczenia, dopóki ustawodawca nie doda jasnej reguły. Pośrednio dotyczy to też pracowników dziekanatów i biur socjalnych na uczelniach, którzy będą musieli sami interpretować niejasne przepisy przy obsłudze każdego takiego przypadku z osobna.

W przekazanym materiale zawarta jest wyłącznie opinia Konferencji Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych (KRePUZ). KRePUZ nie sprzeciwia się porządkowaniu i wygaszaniu nadzwyczajnych przepisów pomocowych, ale zgłasza dwa konkretne zastrzeżenia: brak kompleksowych przepisów przejściowych dla studentów objętych ochroną czasową oraz niejasny związek między utratą statusu UKR a prawem do dalszego pobierania świadczeń socjalnych dla studentów. Innych opinii, stanowisk instytucji ani konsultacji społecznych nie dołączono do tego materiału.

Ten dokument to opinia zgłaszająca uwagi do projektu, nie sam projekt ustawy - nie zawiera więc Oceny Skutków Regulacji (OSR) ani wyliczeń kosztów. Z treści opinii wynika, że jeśli postulaty KRePUZ nie zostaną uwzględnione: studenci z Ukrainy mogą stracić ciągłość dostępu do stypendium socjalnego, zapomogi lub opieki zdrowotnej w trakcie roku akademickiego, a uczelnie będą musiały same interpretować niejasne przepisy przy obsłudze każdego studenta z osobna, co grozi tym, że różne uczelnie potraktują podobne przypadki inaczej.

Opinię KRePUZ przesłano 2 lutego 2026 r. w odpowiedzi na pismo Sejmu z 21 stycznia 2026 r., proszące o ocenę rządowego projektu ustawy o wygaszeniu specustawy ukraińskiej. To etap zbierania opinii przed dalszymi pracami komisji sejmowej nad projektem.