Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Rząd proponuje dwie zmiany w prawie oświatowym naraz. Po pierwsze, wydawcy składający wniosek o zatwierdzenie podręcznika do użytku szkolnego zapłacą wyższą opłatę - po raz pierwszy od ponad 20 lat. Po drugie, państwo wyznacza nowe, wyższe limity pieniędzy z budżetu przeznaczonych na darmowe podręczniki, materiały i zeszyty ćwiczeń dla uczniów szkół podstawowych - zarówno na lata 2026-2027, jak i aż do 2035 roku. Celem jest zapewnienie lepszej jakości podręczników dzięki godziwym wynagrodzeniom ekspertów je oceniających oraz utrzymanie ciągłości programu darmowych podręczników.

• Opłata, którą wydawca płaci przy zgłoszeniu podręcznika do użytku szkolnego, wzrasta z przedziału 800-6 000 zł do 2 800-14 000 zł - dla większości podręczników papierowych będzie to około 11 000 zł zamiast obecnych 4 800 zł. Zmiana wchodzi w życie 1 czerwca 2026 r.
• Liczba wymaganych opinii ekspertów wzrośnie z trzech do czterech (podręcznik papierowy) lub pięciu (wersja elektroniczna).
• Dotacja na ucznia w klasach I-III wzrośnie: na podręczniki z 99 zł do 119 zł, na ćwiczenia z 55 zł do 66 zł.
• Dotacja na ucznia w klasach IV-VIII wzrośnie: np. klasy VII-VIII z 330 zł do 396 zł na podręczniki i materiały edukacyjne.
• Limity wydatków państwa na darmowe podręczniki wyznaczono aż do 2035 roku - w 2026 r. to 593 mln zł, w 2027 r. 625 mln zł, w kolejnych latach od 408 do 617 mln zł rocznie.

Projekt złożył Rząd - z inicjatywy Ministerstwa Edukacji Narodowej, by poprawić jakość podręczników i zapewnić finansowanie darmowych materiałów szkolnych do 2035 r.

Projekt dotyczy przede wszystkim rodziców uczniów szkół podstawowych oraz wydawców podręczników szkolnych.

Jeśli masz dziecko w szkole podstawowej - nic nie musisz robić, program darmowych podręczników działa dalej. Od roku szkolnego 2026/2027 szkoła dostanie od państwa więcej pieniędzy na zakup materiałów, co oznacza lepsze lub pełniejsze zestawy. Wyższe stawki dotacji na ucznia mają obowiązywać już od 1 kwietnia 2026 r.

Jeśli jesteś właścicielem lub pracownikiem wydawnictwa edukacyjnego - od 1 czerwca 2026 r. złożenie wniosku o zatwierdzenie podręcznika będzie kosztować znacznie więcej, nawet kilka razy tyle co dziś. Jednocześnie wyższe dotacje przełożą się na wyższe przychody ze sprzedaży, choć rząd ocenia, że wzrost kosztów produkcji zniweluje te zyski.

Pośrednio skorzystają eksperci oceniający podręczniki - wyższe opłaty pobierane od wydawców mają umożliwić godniejsze honoraria za ich pracę recenzyjną.

Do projektu nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani konsultacji społecznych.

Projekt nie zawiera standardowej oceny skutków regulacji - rząd skorzystał z wyjątku przewidzianego dla tego rodzaju zmian. Na podstawie treści dokumentu:

Budżet państwa wyda na darmowe podręczniki i materiały szkolne: 593 mln zł w 2026 r. i 625 mln zł w 2027 r., a w kolejnych latach od 408 do 617 mln zł rocznie aż do 2035 r. To wzrost o około 20% względem dotychczasowych kwot, uzasadniony skumulowanym wzrostem cen o 61,5% w latach 2015-2026.

Wydawcy odczują wzrost kosztów zatwierdzania podręczników, lecz wyższe dotacje na ucznia mają rekompensować to przez większy rynek zbytu. Szkoły podstawowe i szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej będą mogły wnioskować o wyższe dotacje już od 1 kwietnia 2026 r. - dzięki przepisowi umożliwiającemu rządowi wydanie stosownego rozporządzenia wcześniej niż pozwala standardowa procedura.

Rządowy projekt ustawy. Zbliżona zmiana tych samych przepisów weszła w życie 13 lutego 2026 r. - niniejszy projekt uzupełnia ją o nowe limity budżetowe na lata 2026-2035.