Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Rząd proponuje zmianę zasad podejść do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego, zdawanego przez absolwentów wieloletniej aplikacji w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP). Dziś osoba, która obleje ten egzamin, ma prawo do tylko jednej poprawki - po zmianie będzie mogła podejść do niego łącznie trzy razy. Projekt wychodzi naprzeciw postulatom aplikantów i ma też poprawić sytuację kadrową w sądach oraz prokuraturze, gdzie od lat brakuje kandydatów na stanowiska asesorskie.

• Aplikant, który nie zda egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego, będzie mógł podejść do niego łącznie trzy razy zamiast dotychczasowych dwóch - pod warunkiem że faktycznie do egzaminu przystąpił i podjął próbę zdania.
• Pierwsza poprawka musi odbyć się w najbliższym wyznaczonym terminie (czyli przy kolejnym roczniku aplikantów); druga poprawka jest możliwa w ciągu 5 lat od ukończenia aplikacji.
• Kto opuścił egzamin bez usprawiedliwienia lub nie stawił się bez uzyskania zgody dyrektora KSSiP - traci prawo do jednego z dodatkowych podejść; przepis premiuje tych, którzy realnie próbowali zdać.
• Aplikanci, którzy między 2013 a 2026 rokiem dwukrotnie oblali egzamin i wyczerpali dotychczasowe limity, dostaną jedną dodatkową szansę w ciągu 5 lat od dnia wejścia ustawy w życie.
• Terminy liczone dotąd w miesiącach (18 i 36 miesięcy) zastąpiono latami (1 rok i 3 lata), żeby usunąć praktyczne nieporozumienia przy obliczaniu terminów.

Projekt złożył rząd. Inicjatywa wynika z postulatów samych aplikantów KSSiP oraz z potrzeby poprawy sytuacji kadrowej w sądach i prokuraturze.

Zmiany dotyczą bardzo wąskiej, konkretnej grupy: aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury - przyszłych sędziów i prokuratorów po kilkuletnim, finansowanym ze środków publicznych szkoleniu zawodowym. Dokument nie podaje, ilu osób dotyczy to rocznie.

Jeśli jesteś aplikantem, który po raz pierwszy nie zdał egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego - zyskujesz prawo do dwóch poprawek zamiast jednej. Pierwszą musisz zdawać już w najbliższym terminie egzaminacyjnym; jeśli i ten nie wyjdzie, masz czas na trzecią próbę przez 5 kolejnych lat od ukończenia aplikacji. Jeśli natomiast nie stawiłeś się na egzamin bez usprawiedliwienia lub przerwałeś go - masz prawo tylko do jednej poprawki. Jeśli jesteś byłym aplikantem, który dwukrotnie oblał egzamin w latach 2013-2026 i dotąd stracił już wszystkie szanse - ustawa daje ci jedną ostatnią możliwość w ciągu 5 lat od jej wejścia w życie. Pośrednio skorzystają na tej zmianie także obywatele korzystający z wymiaru sprawiedliwości: szerszy krąg kandydatów na asesorów może pomóc zmniejszyć zaległości w sądach i prokuraturach.

Do projektu nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani konsultacji społecznych. Dokument odnotowuje, że w trybie przepisów o działalności lobbingowej nie wpłynęło żadne zgłoszenie od zainteresowanych podmiotów.

Projekt nie zawiera formalnej Oceny Skutków Regulacji (OSR). Na podstawie uzasadnienia można wskazać następujące efekty: absolwenci aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej, którzy dotąd na zawsze tracili szansę na karierę w sądownictwie po dwóch nieudanych próbach egzaminacyjnych, zyskują realną możliwość ponownego startu. Sądy i prokuratury - które borykają się z brakami kadrowymi mimo zapewnienia odpowiedniej liczby stanowisk asesorskich - mogą liczyć na szerszy krąg kandydatów. Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury będzie musiała organizować egzaminy dla większej liczby osób, w tym dla byłych aplikantów z lat 2013-2026. Dla budżetu państwa projekt nie szacuje kosztów wdrożenia; kształcenie aplikantów jest już finansowane ze środków publicznych, więc głównym efektem fiskalnym będzie organizacja dodatkowych sesji egzaminacyjnych. Ustawa wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Rządowy projekt ustawy. Przewidziany czas na przygotowanie się do zmian wynosi 14 dni od ogłoszenia. Projekt nie wymaga notyfikacji unijnych ani konsultacji z instytucjami UE.