Do druku nr 2201 - opinia SŁP

Stowarzyszenie Ławników Polskich z Małopolski przesłało do Sejmu opinię dotyczącą projektu zmieniającego zasady działania Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP) - jedynej w Polsce placówki kształcącej zawodowych sędziów i prokuratorów. Projekt zakłada zmianę sposobu liczenia czasu na powtórzenie egzaminu zawodowego: z miesięcy na lata. Stowarzyszenie popiera ten kierunek, ale składa sześć konkretnych poprawek, które mają usunąć miejsca, gdzie nowe przepisy wciąż mogą być różnie interpretowane.

• Aplikant, który oblał egzamin sędziowski po raz pierwszy, powinien podejść do niego w najbliższym dostępnym terminie - poprawka zamyka lukę na wypadek sytuacji losowych, takich jak choroba czy hospitalizacja.
• Przy dwukrotnym oblaniu: czas na trzecie podejście to 5 kolejnych lat kalendarzowych, a nie 60 miesięcy - różnica może być istotna zależnie od tego, w którym momencie roku aplikant kończył aplikację.
• Podobna zmiana dla innej grupy: 4 kolejne lata kalendarzowe po ukończeniu aplikacji, nie 48 miesięcy od bliżej nieokreślonej daty.
• Przepis przejściowy dla osób, które oblały egzamin dwukrotnie w latach 2013-2026, powinien wprost mówić o 5 latach kalendarzowych od wejścia ustawy w życie, by wyeliminować spór o to, czy chodzi o 60 miesięcy, czy o 5 edycji egzaminu.
• Słowo rok w jednym z przepisów lepiej zastąpić wyrazem 12 miesięcy - bo rok bywa interpretowany jako rok kalendarzowy, a tu chodzi o 12 miesięcy liczonych od konkretnego zdarzenia.
• W ocenie kosztów proponuje się zmianę sformułowania z nie spowoduje dodatkowych kosztów na nie spowoduje istotnych dodatkowych kosztów - jako zapis dokładniejszy i odporniejszy na zarzuty.

Opinię złożyło Stowarzyszenie Ławników Polskich, Małopolska, podpisana przez przewodniczącego Ireneusza Michała Hyra (9 lutego 2026 r.). Organizacja zrzesza ławników - obywateli zasiadających w składach sądowych - i z tej pozycji monitoruje przepisy dotyczące wymiaru sprawiedliwości.

Zmiany dotyczą bardzo wąskiej grupy: aplikantów KSSiP, którzy odbywają wieloletnią aplikację sędziowską lub prokuratorską i nie zdali egzaminu zawodowego za pierwszym lub drugim razem. Dla nich jednoznaczność terminów ma bezpośrednie, życiowe znaczenie - od precyzji przepisu zależy, czy mają prawo przystąpić do kolejnego podejścia, czy tę szansę utracą przez niejednoznaczność zapisu.

Jeśli jesteś aplikantem, który oblał egzamin sędziowski dwa razy - projekt bazowy (popierany przez stowarzyszenie) daje ci kolejną szansę w horyzoncie do 5 lat. Poprawki stowarzyszenia mają sprawić, że żadna instytucja nie będzie mogła interpretować tych 5 lat niekorzystnie dla ciebie. Dla przeciętnego obywatela bez bezpośredniego wpływu - pośrednio chodzi o jasne zasady wyłaniania sędziów.

Ten dokument jest samą w sobie opinią zewnętrznej organizacji - Stowarzyszenia Ławników Polskich. Stowarzyszenie popiera projekt i uznaje zmianę ustawy o KSSiP za konieczną, wskazując jednocześnie sześć konkretnych miejsc wymagających poprawek redakcyjnych i legislacyjnych, by przepisy były odporne na różną interpretację. Do dokumentu nie dołączono opinii innych instytucji - Prokuratury Generalnej, Sądu Najwyższego, Biura Analiz Sejmowych ani stanowiska rządowego.

Projekt, którego dotyczy opinia, ma minimalny wpływ finansowy - stowarzyszenie samo proponuje doprecyzowanie oceny kosztów do sformułowania, że ustawa nie spowoduje istotnych dodatkowych kosztów. Nie tworzy się nowych wypłat, funduszy ani instytucji publicznych.

Bezpośrednim skutkiem zmian będzie to, że aplikanci KSSiP, którzy oblali egzamin zawodowy dwukrotnie, zyskają jasno określony czas na kolejne podejście. KSSiP jako instytucja wdrażająca będzie musiała stosować nowe, precyzyjniejsze reguły organizacji egzaminów, co powinno ograniczyć liczbę sporów proceduralnych.

Opinia wpłynęła do Kancelarii Sejmu 13 lutego 2026 roku w odpowiedzi na prośbę o zaopiniowanie projektu zmieniającego ustawę o KSSiP, pozostającego na etapie konsultacji w Sejmie 10. kadencji.