Do druku nr 2468 - ocena skutków regulacji

Ten dokument to opinia ekspertów Kancelarii Sejmu, którzy ocenili skutki projektu ustawy złożonego przez grupę posłów (w pracach reprezentuje ich poseł Michał Gramatyka). Projekt zmienia ustawę o ochronie praw nabywcy mieszkania i domu jednorodzinnego oraz o Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym. Chodzi o to, żeby deweloperzy przekazywali dane o cenach mieszkań i domów do rządowego portalu danych w jednym, ustandaryzowanym formacie elektronicznym, a nie - jak dziś - każdy po swojemu.

• Dziś deweloperzy sami decydują, w jakim formacie pliku wysyłają dane o cenach mieszkań do portalu danych - po zmianie będą musieli używać jednego, ustandaryzowanego formatu do odczytu maszynowego, wskazanego przez ministra cyfryzacji.
• Powstaje nowy obowiązek: minister cyfryzacji ogłosi dokładny format danych w oficjalnym dzienniku urzędowym (Monitor Polski).
• Wysłanie danych w niewłaściwym formacie będzie traktowane jako naruszenie praw konsumentów - grozi za to kara nakładana przez Prezesa UOKiK.
• Nowe zasady zaczną obowiązywać dopiero po trzech miesiącach od ogłoszenia ustawy - deweloperzy dostaną czas na dostosowanie swoich systemów.

Projekt złożyła grupa posłów, reprezentowana w pracach sejmowych przez posła Michała Gramatykę. Wnioskodawcy tłumaczą, że wielu deweloperów nie stosuje zalecanego formatu danych, co utrudnia porównywanie cen mieszkań.

Jeśli szukasz mieszkania lub domu od dewelopera - ta zmiana dotyczy Cię pośrednio. Gdy wszyscy deweloperzy będą podawać ceny w tym samym formacie, łatwiej powstaną wygodne porównywarki ofert, które pokażą, czy dana inwestycja jest droższa czy tańsza niż średnia na rynku. Dokument zastrzega jednak, że nie da się jednoznacznie ocenić, czy to obniży same ceny mieszkań.

Jeśli jesteś deweloperem - zwłaszcza małą, rodzinną firmą - czeka Cię jednorazowe dostosowanie systemu informatycznego do nowego formatu. Duże firmy deweloperskie nie powinny mieć z tym problemu, ale dla mniejszych ten dodatkowy obowiązek może być bardziej odczuwalny.

Jeśli pracujesz jako pośrednik w obrocie nieruchomościami, analityk rynku albo prowadzisz porównywarkę cen mieszkań - zyskujesz łatwiejszy dostęp do uporządkowanych danych, bez ręcznego przetwarzania plików w różnych formatach.

Ten dokument to właśnie opinia ekspercka Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu - jej autorzy nie kwestionują samego pomysłu standaryzacji danych, ale zwracają uwagę, że dokładny format danych powinien być ustalony w przepisie wykonawczym rządu (rozporządzeniu), czyli akcie obowiązującym powszechnie, a nie w zwykłym komunikacie ministra. W konsultacjach społecznych projekt wzbudził niewielkie zainteresowanie - wpłynęło zaledwie 12 ankiet i 19 komentarzy, znacznie mniej niż przy wcześniejszych zmianach tej samej ustawy. Nieliczni komentujący krytykowali zbyt krótki czas na przygotowanie się do zmian oraz uznali kary za przesłanie danych w złym formacie za zbyt surowe. Do dokumentu nie dołączono opinii innych instytucji, takich jak Prokurator Generalny czy Sąd Najwyższy.

Dokument zawiera pełną Ocenę Skutków Regulacji. Skutki prawne: minister cyfryzacji będzie musiał wydać komunikat z dokładnym formatem danych - eksperci Sejmu uważają, że lepszym rozwiązaniem byłoby wydanie przepisu wykonawczego rządu, bo obowiązek dotyczy bezpośrednio deweloperów. Skutki społeczne: obowiązek obejmie około 8 tysięcy deweloperów oraz - pośrednio - około 110 tysięcy osób zawodowo pracujących z danymi o nieruchomościach (pośrednicy, analitycy). Rocznie kupowanych jest ponad 545 tysięcy nieruchomości, z czego około 135 tysięcy w ramach umów deweloperskich objętych ochroną funduszu gwarancyjnego. Skutki gospodarcze: powinno to obniżyć koszty przetwarzania danych o rynku i ułatwić powstawanie porównywarek cen, natomiast po stronie deweloperów - zwłaszcza małych - pojawią się jednorazowe koszty dostosowania systemów informatycznych oraz ryzyko kary za błędny format. Skutki dla budżetu państwa: dokument wskazuje, że zmiana nie powinna kosztować budżetu państwa, bo wykorzystuje już istniejący portal danych.

To opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu z 25 maja 2026 roku, sporządzona na etapie prac nad poselskim projektem ustawy, przed pierwszym czytaniem w Sejmie.

Największy spór dotyczy formy prawnej nowego obowiązku: eksperci Sejmu uważają, że format danych powinien być ustalony przepisem wykonawczym rządu, a wnioskodawcy proponują zwykły komunikat ministra - to spór o rangę przepisu, nie o sam pomysł standaryzacji danych. Nieliczni uczestnicy konsultacji społecznych krytykowali też zbyt krótki czas na wdrożenie zmian oraz uznali kary za błędny format za zbyt surowe.