Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym.

Deweloperzy są już dziś zobowiązani do publikowania cen mieszkań i domów - z dokładnością do ceny za metr kwadratowy - na rządowym portalu dane.gov.pl. Problem w tym, że każdy robi to po swojemu: jedni wrzucają dane w formacie PDF, inni w różnych strukturach plików, przez co trudno je automatycznie przetwarzać i porównywać. Ten projekt ustawy, złożony przez posłów, naprawia tę lukę - od teraz wszyscy deweloperzy będą musieli używać jednego, ustandaryzowanego formatu technicznego czytelnego dla komputerów, a format ten zostanie oficjalnie ogłoszony przez Ministra Cyfryzacji.

• Dziś deweloperzy mogą publikować dane o cenach mieszkań w dowolnym formacie - po zmianie będą musieli używać jednego, ujednoliconego formatu czytelnego maszynowo, określonego przez Ministra Cyfryzacji (dotychczas ten format był jedynie zalecany, nie obowiązkowy).
• Minister Cyfryzacji będzie miał obowiązek ogłosić dokładną specyfikację techniczną wymaganego formatu w oficjalnym Dzienniku Urzędowym „Monitor Polski" - co da deweloperom pewność prawną co do obowiązujących wymogów i jasno określi moment, od kiedy nowe zasady wchodzą w życie.
• Niestosowanie wymaganego formatu będzie traktowane jak nieuczciwa praktyka naruszająca interesy konsumentów - nawet jeśli dane zostaną opublikowane, ale w nieodpowiednim formacie technicznym.
• Nowe przepisy wejdą w życie 3 miesiące po opublikowaniu ustawy, dając deweloperom czas na dostosowanie swoich systemów.

Projekt złożyli posłowie; przedstawicielem wnioskodawców jest poseł Michał Gramatyka. Motywacją jest dokończenie reformy przejrzystości cen mieszkań z 2025 roku poprzez techniczne ujednolicenie sposobu, w jaki deweloperzy publikują dane na portalu dane.gov.pl.

Zmiana dotyczy bezpośrednio każdego, kto szuka mieszkania lub domu na rynku pierwotnym. Gdy wszystkie dane deweloperów będą w jednym standardzie technicznym, aplikacje i serwisy internetowe będą mogły je automatycznie pobierać i zestawiać - zamiast żmudnie zbierać ręcznie z dziesiątek różnych źródeł. W praktyce może to oznaczać pojawienie się lepszych porównywarek cen nowych mieszkań, podobnych do porównywarek lotów czy ubezpieczeń.

Jeśli szukasz mieszkania od dewelopera, w przyszłości łatwiej znajdziesz niezależne narzędzia zestawiające oferty wielu firm w jednym miejscu - bez konieczności odwiedzania dziesiątek stron osobno. Jeśli jesteś deweloperem, będziesz musiał jednorazowo dostosować sposób eksportu danych do portalu dane.gov.pl - projekt zakłada, że to minimalny, jednorazowy koszt, bo wzorcowe pliki w wymaganym formacie są dostępne bezpłatnie. Jeśli prowadzisz firmę technologiczną lub analityczną, ujednolicone dane deweloperskie otwierają drogę do budowania nowych usług opartych na automatycznym przetwarzaniu tych informacji.

Podczas prac przygotowawczych wzorcowe pliki w ustrukturyzowanym formacie były konsultowane z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) oraz Polskim Związkiem Firm Deweloperskich. Do projektu nie dołączono formalnych pisemnych opinii tych instytucji ani żadnych innych podmiotów zewnętrznych - uzasadnienie projektu wzmiankuje jedynie fakt konsultacji, bez podania ich wyników lub stanowisk.

Projekt zakłada, że zmiana nie będzie kosztować budżetu państwa ani samorządów - brak jakichkolwiek skutków finansowych dla finansów publicznych. Dla deweloperów oznacza jednorazowe, minimalne dostosowanie techniczne: obowiązek publikowania danych na portalu dane.gov.pl już istnieje od 2025 roku, zmienia się wyłącznie format techniczny pliku. Wzorcowe pliki do prawidłowego formatu są bezpłatnie dostępne w bazie wiedzy portalu dane.gov.pl, a Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że znaczna część deweloperów już dobrowolnie stosuje ten format - dla nich zmiana jest bezkosztowa.

Dla konsumentów i firm technologicznych skutkiem będzie łatwiejszy dostęp do porównywalnych, ujednoliconych danych o cenach mieszkań, co stworzy warunki do budowania narzędzi porównawczych i analitycznych opartych na automatycznym przetwarzaniu danych. Projekt nie szacuje skali potencjalnych oszczędności ani korzyści w konkretnych liczbach.

Projekt poselski złożony w Sejmie X kadencji, na etapie pierwszego czytania. Uzupełnia wcześniejszą zmianę przepisów z maja 2025 roku, która po raz pierwszy nałożyła na deweloperów obowiązek publikowania cen mieszkań na rządowym portalu dane.gov.pl.