Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy.

Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła rządowy projekt zmian w Ordynacji podatkowej i Kodeksie karnym skarbowym i rekomenduje Sejmowi jego przyjęcie. Projekt zamyka furtkę, która pozwalała urzędom skarbowym sztucznie wydłużać czas na ściągnięcie zaległego podatku przez wszczynanie postępowania karnego skarbowego tuż przed upływem terminu przedawnienia - praktykę od lat krytykowaną przez sądy administracyjne. W zamian wprowadza nowe, precyzyjniejsze zasady liczenia tego terminu oraz dodatkowe zabezpieczenia dla budżetu.

• Wszczęcie postępowania karnego skarbowego przestaje wydłużać czas, jaki urząd ma na ściągnięcie zaległego podatku - to koniec praktyki krytykowanej od lat przez sądy.
• Bieg terminu przedawnienia zawiesza się natomiast, gdy urząd zabezpieczy dług hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym.
• Korekta deklaracji złożona w ostatnim roku przed upływem terminu przedawnienia, która obniża podatek albo zwiększa zwrot lub stratę, wydłuża ten termin o kolejny rok.
• Nawet jeśli sam dług podatkowy się przedawni, sąd będzie mógł nakazać sprawcy przestępstwa skarbowego zapłatę równowartości uszczuplonego podatku jako część kary.
• Komisja rekomenduje Sejmowi przyjęcie projektu w przedstawionym kształcie.

Projekt złożyła Rada Ministrów jako projekt rządowy. Sejm skierował go do Komisji Finansów Publicznych, która przygotowała to sprawozdanie i rekomenduje jego przyjęcie.

Zwykłego podatnika rozliczającego pensję i PIT na czas ta zmiana raczej nie dotknie. Najbardziej odczują ją przedsiębiorcy i osoby, które mają lub miały spór z urzędem skarbowym o zaległy podatek. Jeśli jesteś przedsiębiorcą, wobec którego urząd wszczął postępowanie karne skarbowe tuż przed upływem terminu przedawnienia - po zmianie taka sprawa karna już nie przedłuży czasu, jaki fiskus ma na ściągnięcie należności. Jeśli twój dług zabezpieczono hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym na twoim majątku, termin przedawnienia zostanie zawieszony na czas trwania tego zabezpieczenia.

Do analizowanego sprawozdania nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych.

Dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji (OSR). Z treści wynika, że urzędy skarbowe stracą możliwość sztucznego wydłużania terminu ściągania zaległości przez wszczynanie postępowań karnych skarbowych, ale zyskają nowe narzędzia: zawieszenie biegu przedawnienia przy zabezpieczeniu długu na majątku podatnika oraz dodatkowy rok przy korektach deklaracji złożonych tuż przed przedawnieniem. Większość przepisów zacznie obowiązywać od 1 października 2026 r., a przepis o wydłużaniu terminu przez korekty deklaracji dopiero od 1 stycznia 2027 r. Sprawy i zobowiązania powstałe przed wejściem ustawy w życie rozliczane będą częściowo według dotychczasowych zasad.

Sejm skierował rządowy projekt do Komisji Finansów Publicznych, która przygotowała to sprawozdanie rekomendujące przyjęcie ustawy. Kolejny krok to drugie czytanie na posiedzeniu Sejmu.