Fiskus nie wydłuży już poboru podatku sprawą karną

To głosowanie dotyczyło wniosku o odrzucenie w całości rządowego projektu zmiany przepisów podatkowych w trzecim czytaniu. Wniosek o odrzucenie przepadł - 199 posłów było za odrzuceniem projektu, ale 240 było przeciw (1 się wstrzymał), więc projekt NIE został zatrzymany. Tego samego dnia Sejm uchwalił ustawę. Projekt zmienia zasady liczenia terminu, w jakim urząd skarbowy może ściągnąć zaległy podatek - kończy praktykę, w której samo wszczęcie sprawy karnej skarbowej tuż przed upływem terminu przedawnienia automatycznie wydłużało czas na egzekucję długu.

• Postępowanie karne skarbowe przestaje automatycznie wydłużać czas, jaki urząd skarbowy ma na ściągnięcie zaległego podatku - dziś samo wszczęcie takiej sprawy, nawet tuż przed upływem terminu przedawnienia, przedłużało ten termin, po zmianie już nie.
• Kończy się praktyka krytykowana od lat przez sądy administracyjne, w której organy skarbowe wszczynały postępowania karne skarbowe głównie po to, by zyskać dodatkowy czas na egzekucję długu, a nie po to, by realnie ścigać przestępstwo.

Projekt zgłosił rząd (Rada Ministrów); w Sejmie pracowała nad nim Komisja Finansów Publicznych. Motywacja: zakończenie praktyki krytykowanej od lat przez sądy administracyjne.

Zwykłego podatnika, który na czas rozlicza pensję i PIT, ta zmiana raczej nie dotknie - problem pojawia się tam, gdzie jest spór z urzędem skarbowym o zaległy podatek. Jeśli jesteś przedsiębiorcą i urząd skarbowy wszczął wobec ciebie postępowanie karne skarbowe tuż przed upływem terminu przedawnienia podatku, po zmianie taka sprawa karna już nie przedłuży czasu, jaki fiskus ma na ściągnięcie należności - po upływie terminu dług może się przedawnić, nawet jeśli toczy się postępowanie karne. Dokument nie podaje, ilu przedsiębiorców rocznie dotyczy taka sytuacja.

Wynik był stosunkowo bliski: 199 głosów za odrzuceniem projektu, 240 przeciw, 1 wstrzymujący się - wniosek o odrzucenie przepadł. Za odrzuceniem całego projektu głosowały PiS (178 za), Konfederacja (12 za), Konfederacja Korony Polskiej (3 za) i koło Demokracja (4 za) - czyli opozycyjna prawica chciała zablokować ustawę. Przeciwko odrzuceniu, broniąc projektu rządowego, głosowały kluby koalicji: KO (153 przeciw), PSL-TD (30 przeciw), Lewica (19 przeciw), Polska2050 (13 przeciw) i koło Centrum (15 przeciw). Jeden poseł PiS wstrzymał się od głosu.

Dostępna analiza druku nie zawiera podanych kwot z Oceny Skutków Regulacji (OSR) - skutki opisujemy jakościowo. Przedsiębiorcy i inne osoby mające zaległości podatkowe zyskują pewność, że sama sprawa karna skarbowa nie zostanie użyta do sztucznego wydłużenia terminu, w którym fiskus może egzekwować dług - po upływie terminu przedawnienia zaległość może przepaść, nawet jeśli toczy się postępowanie karne. KAS będzie musiała pilnować pierwotnych terminów przedawnienia i nie będzie mogła liczyć na ich przedłużenie dzięki wszczęciu sprawy karnej. Zmiana weszła w życie jako część uchwalonej ustawy - mimo weta prezydenta z 11 czerwca 2026 r., ustawa ostatecznie obowiązuje.

Głosowanie odbyło się w trzecim czytaniu 15 maja 2026 r., nad wnioskiem o odrzucenie całego projektu. Wniosek przepadł, ustawę uchwalono tego samego dnia. Senat zajął stanowisko 21 maja, prezydent zawetował 11 czerwca, ale ostatecznie ustawa weszła w życie.

Spór miał wyraźnie polityczny charakter: PiS i Konfederacja chciały odrzucić cały projekt rządowy już w trzecim czytaniu, podczas gdy kluby koalicji rządzącej broniły go jako uporządkowania zasad przedawnienia zaległości podatkowych. Wynik 199:240 pokazuje wyraźny podział wzdłuż osi koalicja-opozycja, choć nie był to podział miażdżący.