Uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o radcach prawnych.

Dokument to decyzja Senatu w sprawie zmiany ustawy o radcach prawnych, którą wcześniej uchwalił Sejm. Senat, po analizie tekstu, wprowadził do niego pięć poprawek i odsyła go z powrotem do Sejmu do ostatecznego rozpatrzenia. Najważniejsza poprawka odbiera samorządom zawodowym (izbom) radców prawnych prawo do wtrącania się jako organizacja społeczna w niektórych sprawach sądowych - pozostałe cztery poprawki mają charakter czysto językowy i porządkowy.

• Doprecyzowano przepis o radcach prawnych, którzy uporczywie nie stawiają się na obowiązkowe badania - zamiast niejasnego zwrotu „na nich” wpisano wprost „na te badania”.
• Ustalono, że to dziekani okręgowych izb radców prawnych przekazują dane radców objętych umową ubezpieczenia do ubezpieczyciela, agenta lub brokera, na zasadach ustalonych przez Krajową Radę Radców Prawnych.
• Poprawiono język przepisu o korzystaniu z elektronicznych systemów - zamiana słów „przy wykorzystaniu” na „z wykorzystaniem” nie zmienia znaczenia przepisu.
• Najważniejsza zmiana: izby radców prawnych stracą prawo do występowania jako organizacja społeczna lub pozarządowa w sprawach karnych, administracyjnych i sądowo-administracyjnych - zachowają je wyłącznie wtedy, gdy w grze jest niezależność radcy prawnego lub tajemnica zawodowa.
• Skorygowano błąd językowy dotyczący terminu na złożenie odwołania - z „termin do jej wniesienia” na „termin jej wniesienia”.

Poprawki zgłosił Senat Rzeczypospolitej Polskiej na posiedzeniu 7 maja 2026 r., po rozpatrzeniu ustawy uchwalonej przez Sejm 17 kwietnia 2026 r. Uchwałę podpisała Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. Senat tłumaczy poprawki obawą przed możliwym nadużyciem uprawnień izb przeciwko konkretnym radcom prawnym.

Zmiana dotyczy przede wszystkim samych radców prawnych i ich samorządu zawodowego, a pośrednio - osób i firm korzystających z ich usług. Jeśli jesteś radcą prawnym, Twoja izba nie będzie mogła automatycznie przyłączać się do Twojej sprawy sądowej tylko dlatego, że pełni funkcje nadzorcze - zrobi to jedynie wtedy, gdy zagrożona jest Twoja niezależność zawodowa lub tajemnica zawodowa, na przykład w sporze z urzędem, gdzie mogłoby dojść do ujawnienia poufnych informacji klienta. Jeśli jesteś klientem radcy prawnego, zyskujesz pośrednio pewność, że nadzór nad Twoim pełnomocnikiem odbywa się przez znane już narzędzia - ostrzeżenia dziekańskie i postępowania dyscyplinarne - a nie przez dodatkowe uprawnienia procesowe izby, które mogłyby zostać użyte wybiórczo.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani konsultacji społecznych - dokument zawiera wyłącznie stanowisko Senatu wraz z jego własnym uzasadnieniem poprawek.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to poprawki Senatu do już uchwalonej ustawy, nie osobny nowy projekt. Z treści wynika, że izby radców prawnych stracą jedno z narzędzi nadzoru nad wykonywaniem zawodu, czyli możliwość przyłączania się do spraw sądowych jako organizacja społeczna, ale zachowają dotychczasowe środki nadzoru, takie jak ostrzeżenia dziekańskie i postępowania dyscyplinarne. Dla budżetu państwa czy samorządów zawodowych zmiana nie niesie żadnych bezpośrednich kosztów finansowych - ma charakter organizacyjny i proceduralny.

To etap prac w Senacie: izba wyższa rozpatrzyła ustawę uchwaloną przez Sejm 17 kwietnia 2026 r. i na posiedzeniu 7 maja 2026 r. wprowadziła do niej pięć poprawek. Teraz dokument wraca do Sejmu, który zdecyduje, czy przyjąć poprawki Senatu, czy je odrzucić.

Poprawka dotycząca uprawnień izb radców prawnych pokazuje spór o granice władzy samorządu zawodowego. Sejm w wersji ustawy przekazanej do Senatu dał izbom szerokie prawo do przyłączania się do spraw sądowych radców jako organizacja społeczna, także przy nadzorze nad wykonywaniem zawodu. Senat uznał to za ryzykowne - obawia się, że takie uprawnienie mogłoby zostać użyte przeciwko konkretnemu radcy prawnemu, na przykład ze względu na rodzaj prowadzonych przez niego spraw czy klientów, których reprezentuje. Dlatego ogranicza to uprawnienie tylko do sytuacji, gdy zagrożona jest niezależność radcy lub tajemnica zawodowa.