Uchwała Senatu w sprawie ustawy o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej.

Senat przejrzał ustawę, którą Sejm uchwalił 15 maja 2026 roku, i zaproponował do niej cztery poprawki. Ustawa ma chronić dziennikarzy, blogerów, naukowców, działaczy społecznych i zwykłych mieszkańców, którzy publicznie krytykują na przykład urzędnika, firmę czy instytucję, przed pozwami cywilnymi, których jedynym celem jest ich zastraszenie i zmuszenie do milczenia. Poprawki Senatu nie zmieniają sensu ustawy, ale doprecyzowują kilka jej przepisów, żeby działały tak, jak zamierzono, i lepiej odpowiadały unijnej dyrektywie, na podstawie której ustawa powstała.

Autorem poprawek jest Senat Rzeczypospolitej Polskiej, który 21 maja 2026 roku rozpatrzył ustawę uchwaloną przez Sejm sześć dni wcześniej. Uchwałę podpisała marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska.

Jeśli jesteś dziennikarzem, blogerem, działaczem lokalnym, naukowcem albo po prostu mieszkańcem, który publicznie skrytykował np. urzędnika, sąsiada-dewelopera czy firmę, a w odpowiedzi dostałeś pozew mający cię nie tyle rozliczyć, co zmęczyć i zmusić do przeprosin lub usunięcia tekstu - to po tych poprawkach osoba, która cię pozywa, będzie musiała od razu przekonać sąd, że jej żądanie ma podstawy, niezależnie od tego, na jakim etapie sprawy złożysz wniosek o oddalenie pozwu. Jeśli to Ty rozważasz pozwanie kogoś za krytykę pod swoim adresem, musisz liczyć się z tym, że sąd zapyta Cię o konkretne uzasadnienie już na starcie sprawy.

Do przedstawionego dokumentu nie dołączono odrębnych opinii instytucji zewnętrznych (np. Prokuratora Generalnego, Sądu Najwyższego czy Biura Analiz Sejmowych) ani wyników konsultacji społecznych - jedynym uzasadnieniem poprawek jest wyjaśnienie sporządzone przez samą Izbę.

Ten dokument to poprawki Senatu do już uchwalonej ustawy, nie nowy projekt, więc nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR). Z treści poprawek wynika, że ich skutki są głównie proceduralne: sądy będą musiały już na wczesnym etapie sprawy ocenić, czy pozew przeciwko osobie krytykującej kogoś publicznie nie jest tylko próbą jej zastraszenia. Dla osób pozywanych za udział w debacie publicznej oznacza to mocniejszą ochronę od pierwszego pisma w sprawie. Dla sądów to dodatkowy obowiązek: sprawdzenie zasadności pozwu na starcie, zamiast dopiero pod koniec procesu.

Sejm uchwalił ustawę 15 maja 2026 r. Sześć dni później Senat, po jej rozpatrzeniu, zaproponował cztery poprawki i odesłał ustawę z powrotem do Sejmu, który zdecyduje, czy je przyjąć, czy odrzucić.