Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw.

To sprawozdanie sejmowej Komisji Zdrowia z prac nad rządowym projektem zmian w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii oraz w trzech innych ustawach - o Policji, o lekach (Prawo farmaceutyczne) i o żegludze morskiej (Kodeks morski). Najważniejsza zmiana dotyczy leczenia osób uzależnionych od opioidów, czyli substancji takich jak heroina czy fentanyl. Projekt wprowadza nowy, prostszy sposób leczenia - podawanie leku zastępczego (buprenorfiny) na zwykłą receptę u lekarza, obok dotychczasowych specjalistycznych programów prowadzonych w wyznaczonych ośrodkach. Dodatkowo dokument dostosowuje polskie prawo do nowego unijnego rozporządzenia powołującego unijną Agencję ds. Narkotyków oraz daje policji nowe narzędzia do zwalczania przemytu narkotyków drogą morską.

• Powstaje nowy sposób leczenia uzależnienia od opioidów - ordynacja lekarska: lekarz mający umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na leczenie uzależnień (lub pracujący w więziennej służbie zdrowia) będzie mógł wypisać receptę na buprenorfinę bez kierowania pacjenta do wyspecjalizowanego ośrodka.
• Doprecyzowano zasady leczenia substytucyjnego w więzieniach, w tym sytuacje, w których funkcjonariusz Służby Więziennej może przekazać osadzonemu wcześniej przygotowaną dawkę leku, gdy w zakładzie karnym nie ma całodobowej opieki medycznej.
• Powstaje centralny rejestr pacjentów leczenia substytucyjnego, który ma uniemożliwić jednoczesne korzystanie z dwóch programów leczenia lub podwójne pobieranie leku.
• Więcej instytucji (m.in. polskie laboratorium antydopingowe, laboratorium kontroli leków, Państwowa Inspekcja Sanitarna, Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych) będzie mogło posiadać i badać substancje odurzające bez dodatkowych zezwoleń, jeśli robi to w ramach swoich ustawowych zadań.
• Policja (Centralne Biuro Śledcze Policji) zyskuje nowe uprawnienie do potwierdzania polskiej przynależności statków podejrzewanych o przemyt narkotyków na wniosek innych państw oraz do wejścia na pokład i przeszukania takiego statku - to wykonanie konwencji ONZ o zwalczaniu przemytu narkotyków.

Projekt zgłosił rząd, a niniejsze sprawozdanie przygotowała sejmowa Komisja Zdrowia po zakończeniu prac nad nim. W dostarczonej treści nie ma uzasadnienia projektu, więc nie da się przytoczyć dokładnej motywacji autorów - z samych przepisów wynika, że celem jest dostosowanie prawa do nowego rozporządzenia unijnego oraz ułatwienie leczenia uzależnień od opioidów.

Jeśli jesteś osobą uzależnioną od opioidów, po zmianach będziesz mógł otrzymać receptę na lek zastępczy (buprenorfinę) od lekarza mającego kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia na leczenie uzależnień, bez konieczności codziennego stawiania się w wyspecjalizowanym ośrodku - jeśli lekarz uzna to za bezpieczne. Ma to ułatwić leczenie osobom, które mieszkają daleko od takich ośrodków. Jeśli przebywasz w zakładzie karnym i jesteś uzależniony, przepisy jasno regulują, jak wygląda leczenie substytucyjne za kratami, w tym sytuacje, w których strażnik więzienny podaje ci wcześniej przygotowaną dawkę leku, gdy w więzieniu nie ma lekarza całą dobę. Jeśli uprawiasz mak lub konopie włókniste na zgłoszenie, dostajesz więcej czasu na formalności (30 zamiast 14 dni), ale zapłacisz 10 000 zł kary, jeśli utrudnisz kontrolerowi sprawdzenie swojej plantacji. Dla przeciętnego obywatela zmiana jest pośrednia - chodzi głównie o lepszy dostęp do leczenia dla osób uzależnionych oraz sprawniejszą współpracę międzynarodową w walce z przemytem.

W przekazanej treści druku nie ma Oceny Skutków Regulacji, więc nie znamy oficjalnych szacunków liczby osób objętych zmianą ani kosztów wdrożenia. Z samych przepisów wynika jednak kierunek zmian: więcej osób uzależnionych od opioidów będzie mogło rozpocząć leczenie bez zapisywania się do specjalistycznego ośrodka, co może odciążyć kolejki w dotychczasowych programach leczenia substytucyjnego. Placówki prowadzące już takie programy będą miały 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie na dostosowanie się do nowych wymogów kadrowych i lokalowych. Marszałkowie województw oraz Dyrektor Generalny Służby Więziennej zyskują dodatkowe obowiązki związane z wydawaniem, zmianą i cofaniem zezwoleń na prowadzenie leczenia substytucyjnego oraz nadzorem nad nim. Rolnicy uprawiający mak lub konopie włókniste, którzy utrudnią kontrolę swojej plantacji, zapłacą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Ustawa ma wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia, a niektóre dotychczasowe zezwolenia (dla podmiotów, które nowe przepisy zwalniają z obowiązku ich posiadania) wygasną z dniem wejścia ustawy w życie.

Dokument to sprawozdanie sejmowej Komisji Zdrowia z prac nad rządowym projektem ustawy, datowane na 2 czerwca 2026 r. Sprawozdanie kończy etap prac komisyjnych i kieruje projekt do dalszego rozpatrzenia przez Sejm. Projekt zmienia obowiązującą od 2005 r. ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii oraz trzy inne ustawy - o Policji, Prawo farmaceutyczne i Kodeks morski - w tym m.in. w części dotyczącej implementacji nowego rozporządzenia unijnego o Agencji ds. Narkotyków.