Do druku nr 2649 - opinia ZPP

To pismo to opinia Związku Powiatów Polskich do poselskiego projektu zmiany ustawy o samorządzie gminnym (druk 2649). Związek odpowiada na pytanie, kto ma decydować o odwołaniu radnych rad sołeckich i osiedlowych - ustawa czy sama gmina.

• Związek Powiatów Polskich uważa, że sołectwa i dzielnice (osiedla) to jednostki pomocnicze gminy, w pełni jej podporządkowane - nie osobny szczebel samorządu.
• Zamiast zapisywać zasady odwołania radnych wprost w ustawie, ZPP proponuje dać gminom prawo do samodzielnego ustalenia tego w statucie.

To pismo złożył Związek Powiatów Polskich (organizacja zrzeszająca polskie powiaty), reprezentowany przez prezesa Andrzeja Płonkę, w odpowiedzi na prośbę Kancelarii Sejmu o opinię do poselskiego projektu.

Jeśli jesteś radnym rady sołeckiej, rady dzielnicy lub osiedla - albo mieszkańcem, który głosuje w takich wyborach - to od tego, czy Sejm posłucha ZPP, zależy, czy zasady Twojej kadencji i ewentualnego odwołania ustali odgórnie jedna ustawa dla całej Polski, czy Twoja własna gmina w statucie.

Związek Powiatów Polskich - jedyna opinia dostępna do tego druku - nie neguje samego problemu, ale sprzeciwia się rozwiązaniu wybranemu przez projektodawców. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8 grudnia 2023 r., Związek wskazuje, że gminy już dziś mogą w statutach regulować większość kwestii wyborczych w sołectwach i dzielnicach, poza sprawami bezpośrednio dotykającymi praw obywateli. Zamiast wpisywać zasady odwołania radnych wprost do ustawy, ZPP rekomenduje przyznanie gminom wyraźnej ustawowej kompetencji do samodzielnego uregulowania tej kwestii w statucie.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji - to opinia, nie projekt ustawy. Jeśli Sejm przyjmie sugestię ZPP, o zasadach odwołania radnych sołectw i dzielnic zdecydują same gminy w swoich statutach, a nie jeden przepis obowiązujący w całym kraju.

To opinia zewnętrzna przesłana do Kancelarii Sejmu 11 czerwca 2026 r. w toku prac nad poselskim projektem zmiany ustawy o samorządzie gminnym (druk 2649), w nawiązaniu do wcześniejszej korespondencji w tej sprawie.