Do druku nr 2649 - opinia UMP

Unia Metropolii Polskich, zrzeszenie największych polskich miast, ocenia poselski projekt zmiany ustawy o samorządzie gminnym, który przenosi zasady działania rad i zarządów osiedli ze statutów miast do ustawy obowiązującej w całym kraju.

Miasta zgłaszają cztery konkretne poprawki do projektu:

• Nie zawężać składu zarządów osiedli tylko do radnych - dziś statuty miast pozwalają wybierać do zarządu także osoby z zewnątrz.
• Dodać odmowę złożenia ślubowania jako powód natychmiastowego wygaśnięcia mandatu radnego osiedla - dziś projekt tego nie przewiduje.
• Nie wydłużać procedury obsadzania wolnego miejsca w radzie osiedla dodatkowym etapem, w którym najpierw musi zebrać się rada miasta.
• Doprecyzować, czy nowe zasady wygaśnięcia mandatu mają dotyczyć też radnych wybranych jeszcze przed wejściem zmian w życie.

Opinię złożyła Unia Metropolii Polskich - zrzeszenie największych miast - podpisana przez Dyrektor Zarządzającą Dorotę Bąbiak-Kowalską, powołującą się na wieloletnie doświadczenie miast w prowadzeniu osiedli na podstawie własnych statutów.

Jeśli jesteś radnym osiedla albo planujesz kandydować do zarządu osiedla w swoim mieście, ta zmiana dotyczy cię bezpośrednio - zarząd osiedla będzie mógł się składać wyłącznie z radnych, a wolne miejsce w radzie osiedla będzie obsadzane dłużej niż dziś, bo najpierw musi się tym zająć rada całego miasta.

To pismo samo jest opinią - Unia Metropolii Polskich zgłasza w nim konkretne zastrzeżenia do projektu, opisane w sekcji o proponowanych zmianach. W dostępnym materiale nie ma innych opinii ani stanowisk (np. rządu czy Biura Analiz Sejmowych) dotyczących tego projektu.

Dokument nie zawiera oceny skutków finansowych, bo to opinia, a nie sam projekt ustawy. Jeśli uwagi miast zostaną zignorowane, procedura wygaszania mandatu i obsadzania wakatu w radzie osiedla wydłuży się, a status radnych wybranych jeszcze przed zmianą prawa może stać się prawnie niejasny.

Pismo to opinia zgłoszona 16 lipca 2026 r. w trakcie prac nad poselskim projektem zmiany ustawy o samorządzie gminnym, skierowana do Prezydium Sejmu jako głos miast w toczących się konsultacjach.

Spór dotyczy tego, kto powinien ustalać szczegółowe zasady działania osiedli - ustawodawca centralnie, czy same miasta w swoich statutach. Projekt zakłada jednolite, ustawowe zasady dla całego kraju; miasta Unii Metropolii Polskich uważają, że ich lokalne rozwiązania sprawdzają się w praktyce i nie powinny być zastępowane sztywnymi przepisami ustawowymi.