Do druku nr 2721 - opinia OFSUTW

Do Sejmu wpłynęła opinia Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku w sprawie projektu ustawy przygotowanego przez sejmową komisję. Projekt ma umożliwić osobom niesłyszącym i niedosłyszącym złożenie wniosku o informację publiczną albo petycji do urzędu czy Sejmu w formie nagrania wideo z przekazem w polskim języku migowym - zamiast w formie pisemnej, jak jest dziś. Federacja, zrzeszająca uniwersytety trzeciego wieku z całej Polski, popiera ten pomysł, bo problem dotyczy nie tylko osób głuchych od urodzenia, ale i wielu seniorów, u których słuch pogarsza się z wiekiem.

• Osoba niesłysząca lub niedosłysząca będzie mogła złożyć wniosek o informację publiczną jako nagranie wideo z przekazem w polskim języku migowym, zamiast pisać go po polsku.
• Petycję do urzędu czy Sejmu też będzie można złożyć - w całości albo w części - w formie takiego nagrania.
• Osoba głucha nie będzie już musiała prosić kogoś słyszącego o przetłumaczenie i spisanie za nią wniosku lub petycji.
• Zmiana obejmuje dwie obowiązujące ustawy: o dostępie do informacji publicznej oraz o petycjach.

Opinię przygotowała Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku z Nowego Sącza, po konsultacji z Polskim Forum Seniorów. Pismo podpisali pełnomocnicy zarządu Federacji - Wojciech Nalepa i Daniel Jachimowicz - i przesłali je Marszałkowi Sejmu 19 czerwca 2026 r.

Jeśli jesteś osobą głuchą od urodzenia albo straciłeś słuch we wczesnym dzieciństwie, polski język pisany bywa dla ciebie trudny jak język obcy - po zmianie nagrasz swój wniosek do urzędu albo petycję do Sejmu w języku migowym, zamiast szukać kogoś, kto to przetłumaczy i spisze za ciebie. Jeśli jesteś seniorem, u którego słuch pogarsza się z wiekiem i utrudnia to pisemną komunikację z urzędami, zmiana też może ci pomóc - Federacja Uniwersytetów Trzeciego Wieku podkreśla, że problemy ze słuchem dotyczą licznej grupy osób starszych. Jeśli nie masz problemów ze słuchem, zmiana nie dotyczy cię bezpośrednio, ale ułatwia życie bliskim, którzy dotąd musieli pomagać niesłyszącym członkom rodziny w pisaniu pism urzędowych.

Jedyną opinią widoczną w tym dokumencie jest stanowisko Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku, która po konsultacji z Polskim Forum Seniorów pozytywnie ocenia projekt, uznając go za zgodny z zasadą dostępności, ideą społeczeństwa włączającego oraz Konwencją ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Federacja nie zgłasza żadnych zastrzeżeń ani uwag krytycznych - wyraża jedynie nadzieję na szybkie uchwalenie zmian. Do tego pisma nie dołączono innych opinii, np. Prokuratora Generalnego, Biura Analiz Sejmowych czy rządu.

To dokument opiniujący, a nie sama ustawa, więc nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) ani wyliczeń kosztów wdrożenia. Z treści pisma wynika jednak, że zmiana ułatwi życie administracji publicznej i Kancelarii Sejmu, które będą musiały przyjmować i rozpatrywać wnioski nagrane w języku migowym, a nie tylko pisemne. Dla osób niesłyszących i seniorów z problemami słuchu oznacza to większą samodzielność w kontaktach z urzędami, bez konieczności szukania tłumacza czy pomocy osoby trzeciej.

Projekt ustawy, którego dotyczy ta opinia, to komisyjny projekt zmiany ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o petycjach, opublikowany 2 czerwca 2026 r. i skierowany do opinii publicznych. Opinia Federacji UTW wpłynęła do Sejmu 19 czerwca 2026 r. w ramach tych konsultacji.