Komisyjny projekt ustawy o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o petycjach.

Ten projekt to komisyjna zmiana dwóch ustaw - o dostępie do informacji publicznej i o petycjach. Zgłosiła go Komisja do Spraw Petycji Sejmu RP, po tym jak uznała za zasadne dwie petycje złożone przez Stowarzyszenie Polski Instytut Praw Głuchych. Dziś osoba głucha lub niedosłysząca, dla której polski język migowy jest podstawowym sposobem porozumiewania się, musi złożyć wniosek o informację publiczną albo petycję na piśmie - po polsku, czyli w języku, którego wiele takich osób nie opanowało na tyle, by swobodnie nim czytać i pisać. Projekt dodaje im możliwość zrobienia tego nagraniem wideo, na którym osoba samodzielnie wypowiada się w języku migowym.

• Powstaje nowa forma złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej - nagranie wideo w polskim języku migowym lub systemie językowo-migowym, obok dotychczasowego pisma czy formularza.
• Powstaje taka sama możliwość przy składaniu petycji do urzędu, Sejmu czy innej instytucji publicznej - petycję (albo jej najważniejszą część) będzie można nagrać zamiast napisać.
• Zmienia się sposób publikowania takiej petycji w internecie: zamiast skanu pisma urząd zamieszcza transkrypcję nagrania.
• Prawo to obejmuje tylko osoby uprawnione na mocy ustawy o języku migowym, czyli przede wszystkim osoby niesłyszące i niedosłyszące, dla których polski język migowy lub system językowo-migowy jest podstawowym językiem komunikacji.
• Zmiana zacznie obowiązywać 60 dni po ogłoszeniu ustawy - to czas dla urzędów na przygotowanie się, na przykład na zapewnienie dostępu do tłumacza.

Projekt zgłosiła Komisja do Spraw Petycji Sejmu RP - to projekt komisyjny, nie rządowy. Powstał w odpowiedzi na dwie petycje Stowarzyszenia Polski Instytut Praw Głuchych, które komisja uznała za zasadne.

Zmiana dotyczy przede wszystkim osób niesłyszących i niedosłyszących, które na co dzień posługują się polskim językiem migowym - z szacunków przywołanych w projekcie wynika, że w Polsce jest ich około 50 tysięcy. Pośrednio dotyczy też ich rodzin i znajomych, bo to często oni dotąd pomagali spisywać wnioski i petycje po polsku. Jeśli jesteś osobą głuchą i chcesz zapytać urząd, ile kosztował remont lokalnego basenu, albo złożyć petycję w sprawie dziurawego chodnika w twojej okolicy - po zmianie nie musisz prosić nikogo słyszącego o spisanie wniosku. Możesz nagrać się telefonem, mówiąc w migowym, i wysłać nagranie do urzędu pocztą albo elektronicznie. Jeśli pracujesz w urzędzie albo w Sejmie i rozpatrujesz petycje - po zmianie może się zdarzyć, że zamiast pisma dostaniesz nagranie, a wtedy trzeba będzie zlecić jego transkrypcję, zwykle tłumaczowi języka migowego.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych. Dostępna jest jedynie własna ocena skutków, przygotowana przez samego wnioskodawcę, czyli Komisję do Spraw Petycji.

Projekt zawiera własną ocenę skutków (nazwaną Deklarowanymi Skutkami Regulacji), przygotowaną przez komisję zamiast osobnej, niezależnej analizy. Wynika z niej, że zmiana nie wpłynie na firmy ani gospodarkę. Dla urzędów oznacza niewielki dodatkowy koszt - transkrypcja nagrania z petycją ma kosztować, według szacunków autorów, nie więcej niż kilkaset złotych rocznie w przeciętnym urzędzie, czyli około 1-2 miliony złotych rocznie w skali całego kraju. Przy wnioskach o informację publiczną koszt ma być jeszcze niższy, bo część urzędów już płaci za dostęp do tłumacza języka migowego (od około 300 zł miesięcznie) i może po prostu poszerzyć zakres tej usługi. Dla osób niesłyszących i niedosłyszących największym skutkiem jest to, że będą mogły samodzielnie korzystać z prawa do informacji publicznej i składania petycji, bez konieczności proszenia o pomoc osoby słyszącej.

To projekt komisyjny (Komisja do Spraw Petycji), obecnie na etapie projektu ustawy. Merytorycznie taki sam projekt trafił już pod obrady w poprzedniej kadencji Sejmu, ale nie zdążył zostać uchwalony.