Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw.

Ten projekt to zaostrzenie zasad moralnych dla ludzi startujących w wyborach samorządowych - do rady gminy, powiatu, sejmiku województwa oraz na wójta, burmistrza czy prezydenta miasta. Dziś kandydat sam podpisuje oświadczenie, że nie był karany - i nikt tego nie sprawdza. Projekt każe zamiast tego przedstawić prawdziwe zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego (KRK). Dodatkowo osoba prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo nie będzie mogła zasiadać w zarządzie powiatu ani województwa, a jeśli zostanie skazana już po objęciu funkcji - straci ją automatycznie. Projekt złożyła grupa posłów i zmienia on od razu cztery ustawy dotyczące samorządu i wyborów.

• Kandydaci w wyborach samorządowych będą musieli przedstawić zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzające prawo do kandydowania - zamiast dotychczasowego własnego oświadczenia o niekaralności, które nikt nie sprawdzał.
• Wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie będzie mógł pełnić funkcji, jeśli zostanie prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo ścigane z urzędu lub przestępstwo skarbowe.
• Ten sam zakaz obejmie członków zarządu powiatu i zarządu województwa - dziś nie muszą być radnymi, więc obowiązujące przepisy o niekaralności ich nie dotyczyły.
• Jeśli członek zarządu powiatu lub województwa zostanie skazany, rada powiatu albo sejmik województwa będzie miał 14 dni na formalne stwierdzenie utraty przez niego funkcji.
• Nowe zasady obejmą też wybory przedterminowe i uzupełniające przeprowadzane już w trakcie trwającej kadencji.

Projekt zgłosiła grupa posłów (projekt poselski, nie rządowy). W uzasadnieniu piszą, że chodzi o wysokie standardy etyczne samorządowców i przypadki, w których skazani mimo to podpisywali fałszywe oświadczenia o niekaralności.

Zmiana dotyczy przede wszystkim ludzi, którzy chcą wystartować w wyborach samorządowych - a pośrednio każdego wyborcy. Jeśli planujesz kandydować na radnego, wójta, burmistrza czy prezydenta miasta - przy zgłoszeniu kandydatury będziesz musiał dostarczyć zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, a nie tylko podpisać oświadczenie jak dotychczas. To jeden dodatkowy dokument do zdobycia. Jeśli jesteś już radnym, wójtem albo członkiem zarządu powiatu lub województwa i zostaniesz prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo - stracisz swoją funkcję, a rada lub sejmik będzie miał 14 dni na formalne to potwierdzenie. Jeśli jesteś zwykłym wyborcą - zyskujesz pewność, że osobami zarządzającymi budżetem twojej gminy, powiatu czy województwa nie zostaną ludzie z prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych.

Dokument nie zawiera formalnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z liczbami - uzasadnienie stwierdza jedynie wprost, że projekt nie wpłynie na budżet państwa ani budżety gmin, powiatów i województw oraz nie dotyczy mikro, małych ani średnich firm. W praktyce zmiana oznacza nowe zadanie dla komisji wyborczych i urzędów - będą musiały odbierać i weryfikować zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego zamiast oświadczeń, a rady powiatów i sejmiki województw będą musiały w ciągu 14 dni podejmować decyzje o utracie funkcji przez skazanego członka zarządu. Dla kandydatów oznacza to jeden dodatkowy dokument do zdobycia przed zgłoszeniem kandydatury.

To samodzielna inicjatywa grupy posłów (projekt poselski), zmieniająca naraz cztery ustawy: o samorządzie gminnym, powiatowym, wojewódzkim oraz Kodeks wyborczy. Treść dokumentu nie podaje etapu dalszych prac ani daty pierwszego czytania.