Do druku nr 2747 - ocena skutków regulacji

To opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu na temat poselskiego projektu zmiany ustawy o lasach i Kodeksu wykroczeń, który ma ułatwić turystykę, jazdę konną oraz spacery z psami w lasach. Eksperci sejmowi przyznają, że projekt poszerza swobodę korzystania z lasu, ale jednocześnie ostrzegają, że może to obniżyć bezpieczeństwo i komfort innych osób - pieszych, rowerzystów, rodzin z dziećmi - i wskazują na liczne nieścisłości w przepisach, które trzeba doprecyzować, zanim ustawa wejdzie w życie.

• Opinia uznaje, że projekt to nie kosmetyczna poprawka, lecz realna zmiana zasad korzystania z lasu - więcej swobody kosztem jaśniejszych, dotychczasowych zakazów.
• Krytykuje niejasne pojęcie 'kontroli' nad psem puszczonym luzem - nie wiadomo, czy wystarczy reagowanie na komendę głosową, czy pies musi biec tuż przy właścicielu.
• Wskazuje, że zwrot 'inna ważna przyczyna', na podstawie którego leśniczy ma wprowadzać zakazy, jest zbyt ogólny i może prowadzić do bardzo różnej praktyki w różnych lasach.
• Krytykuje sposób ogłaszania zakazów opisany jako 'zwyczajowo przyjęty' - to za mało precyzyjne, skoro złamanie takiego zakazu ma być karane.
• Ostrzega, że nieodpłatne użyczanie lasów gminom pod inwestycje budowlane nie ma dość zabezpieczeń przed nadmierną, trwałą zabudową terenów leśnych.

Opinię sporządziło Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu, oceniając poselski projekt zgłoszony przez posła Bartosza Romowicza jako przedstawiciela wnioskodawców. Sama opinia nie jest projektem ustawy, lecz niezależną ekspercką oceną jego skutków.

Jeśli masz psa - projekt oceniany w tej opinii ma pozwolić Ci częściej puszczać go bez smyczy w lesie, ale eksperci ostrzegają, że niejasne przepisy o 'kontroli' nad psem mogą prowadzić do sporów i niejasności, kto odpowiada za ewentualny wypadek czy pogryzienie. Jeśli jeździsz konno albo prowadzisz zajęcia jeździeckie - zyskujesz szersze możliwości poruszania się po lesie, ale opinia zwraca uwagę, że brak jasnego wymogu jazdy tylko po wyznaczonych drogach może zaszkodzić lasowi i bezpieczeństwu innych osób. Jeśli jesteś zwykłym spacerowiczem, rodzicem z dzieckiem, rowerzystą albo po prostu boisz się psów - eksperci sejmowi wprost piszą, że większa swoboda dla jednych grup może oznaczać mniejsze poczucie bezpieczeństwa i mniejszą chęć chodzenia do lasu dla innych, mimo że formalnie nic Ci tego nie zabrania.

Tę opinię o skutkach regulacji przygotowało samo Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu i jest ona krytyczna - wskazuje więcej wątpliwości niż plusów projektu, zwłaszcza w części dotyczącej psów puszczanych luzem. Biuro sporządziło też dwie odrębne opinie o tym samym projekcie - o zgodności z prawem Unii Europejskiej oraz o tym, czy projekt w ogóle wykonuje prawo unijne (obie z 24 czerwca 2026 r.) - ich szczegółowej treści ten dokument jednak nie omawia. W konsultacjach społecznych głos zabrało tylko 10 osób: część krytykowała możliwość puszczania psów luzem i ostrzegała przed nadmierną komercjalizacją lasów, inni popierali kierunek zmian, zwłaszcza ułatwienia dla jazdy konnej, zastrzegając jednak, że trzeba zadbać o bezpieczeństwo przy wspólnym korzystaniu z dróg leśnych przez jeźdźców, rowerzystów, pieszych i osoby z psami.

Sami autorzy projektu twierdzą, że nowe przepisy nie będą kosztować budżetu państwa ani gmin, i eksperci sejmowi się z tym zgadzają - bo gminy same decydują, czy chcą budować infrastrukturę turystyczną na użyczonych od Lasów Państwowych terenach, więc nikt nie zmusza ich do wydawania pieniędzy. Opinia zwraca jednak uwagę, że 429 nadleśnictw w Polsce będzie musiało więcej pracować - ustalać, ogłaszać i aktualizować zakazy, obsługiwać skargi mieszkańców oraz pilnować, żeby inwestycje turystyczne budowane przez gminy nie szkodziły lasowi. Jeśli więcej osób zacznie puszczać psy luzem albo jeździć konno poza wyznaczonymi drogami, może też przybyć interwencji służb porządkowych i spraw spornych - choć skali tego zjawiska nikt dziś nie potrafi oszacować.

Opinia BEOS powstała 22 lipca 2026 r. i ocenia poselski projekt zmiany ustawy o lasach i Kodeksu wykroczeń, zgłoszony przez posła Bartosza Romowicza. Miesiąc wcześniej Biuro oceniało już ten sam projekt pod kątem zgodności z prawem unijnym.

Największy spór dotyczy puszczania psów luzem w lesie. Właściciele psów chcą więcej swobody, bo obecny, niemal całkowity zakaz uważają za zbyt surowy. Przeciwnicy ostrzegają, że nieprecyzyjne kryterium 'kontroli nad psem' może zagrażać dzikim zwierzętom oraz bezpieczeństwu pieszych, rowerzystów i koni na tych samych leśnych drogach. Podobny spór dotyczy jazdy konnej - zwolennicy chcą zniesienia obowiązku poruszania się wyłącznie po wyznaczonych szlakach, a krytycy wskazują na ryzyko dla runa leśnego i bezpieczeństwa innych osób. Rzecznik Praw Obywatelskich już wcześniej zwracał uwagę, że leśniczowie mają zbyt dużą swobodę we wprowadzaniu zakazów bez jasnych zasad ich ogłaszania.