Komisyjny projekt ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.

Ten projekt to poprawka do poprawki. W marcu 2026 roku Sejm zmienił prawo energetyczne, żeby ułatwić firmom przyłączanie się do sieci elektrycznej - ustalił między innymi, ile czasu mają na wpłatę zaliczek i zabezpieczeń oraz kiedy muszą dostarczyć pozwolenia na budowę. Problem w tym, że przepisy przejściowe odwoływały się do niejasnego terminu "dzień wejścia w życie ustawy", a operatorzy sieci energetycznej zaczęli interpretować go dosłownie - co w praktyce oznaczało krótsze terminy i wyższe zaliczki dla firm czekających na przyłączenie, niż pierwotnie zakładano. Komisja sejmowa proponuje więc zastąpić te niejasne sformułowania konkretnymi datami, żeby nikt nie miał wątpliwości, kiedy i ile trzeba zapłacić.

• Dziś przepisy mówią ogólnie o "dniu wejścia w życie ustawy" - po zmianie w ich miejsce pojawiają się konkretne daty: 30 kwietnia 2026 r. dla większości firm i 15 października 2026 r. dla tych na najbardziej zaawansowanym etapie przyłączania do sieci.
• Wydłuża się termin na wpłatę zaliczki za przyłączenie - dla większości firm z 6 do 12 miesięcy, a dla inwestycji kolejowych (np. sieci trakcyjnej) z 60 do 66 miesięcy, licząc od 30 kwietnia 2026 r.
• Pojawia się górny limit kwot: zaliczka nie może przekroczyć 3 000 000 zł, a zabezpieczenie wykonania umowy - 6 000 000 zł, niezależnie od tego, jak wysoka byłaby opłata za samo przyłączenie.
• Zmienia się skutek spóźnienia z wniesieniem zabezpieczenia - dziś firma traciła jednocześnie ważność warunków przyłączenia i samą umowę o przyłączenie, po zmianie skutkiem jest tylko wygaśnięcie umowy, żeby nie karać podwójnie za to samo uchybienie.
• Przepisy, które miały wejść w życie dopiero 15 października 2026 r. (pół roku po ogłoszeniu marcowej ustawy), zaczną obowiązywać wcześniej - od 30 kwietnia 2026 r., żeby zamknąć lukę czasową, w której nie było jasne, jakie zasady stosować.

Ten projekt nie dotyczy bezpośrednio zwykłych mieszkańców płacących rachunki za prąd - to sprawa firm i inwestorów, którzy budują duże instalacje energetyczne i czekają na przyłączenie do sieci. Jeśli jesteś inwestorem budującym farmę wiatrową, elektrownię słoneczną albo inną dużą instalację i czekasz na umowę przyłączeniową, ta poprawka daje ci jasność - wiesz dokładnie, do kiedy musisz wpłacić zaliczkę, ile najwyżej może ona wynieść i kiedy musisz dostarczyć pozwolenie na budowę, zamiast zgadywać, jak zinterpretuje to operator sieci. Jeśli budujesz instalacje zasilające kolejową sieć trakcyjną (na przykład dla PKP), dostajesz dodatkowy czas - twoje terminy liczone są konsekwentnie od 30 kwietnia 2026 r. Pośrednio zmiana może dotyczyć też przyszłych odbiorców prądu - jasne reguły przyłączania nowych elektrowni, w tym wiatraków i paneli słonecznych, mają zapobiec przestojom w rozbudowie sieci, ale dokument nie podaje, o ile ani kiedy odczułyby to gospodarstwa domowe.

Dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z wyliczonymi kwotami skutków finansowych. Z uzasadnienia wynika, że zmiana ma zamknąć lukę prawną powstałą między 30 kwietnia a 15 października 2026 r., w której firmy przyłączane do sieci energetycznej musiałyby wpłacać pełne, a nie obniżone zaliczki i zabezpieczenia oraz dotrzymywać wcześniejszych terminów na pozwolenia budowlane. Dzięki poprawce operatorzy sieci i inwestorzy mają stosować te same, jasno określone daty, co - zdaniem autorów projektu - ma uchronić prowadzone inwestycje energetyczne przed przestojami i sporami interpretacyjnymi. Ustawa wchodzi w życie już dzień po ogłoszeniu, więc zmiany zaczną obowiązywać niemal natychmiast, zanim w pełni zacznie działać poprawiany przepis.