Do druku nr 2779 - opinia PKE 80

To pismo Polskiego Klubu Ekologicznego 80 (PKE80) - organizacji ekologicznej z tradycją sięgającą 1980 roku - skierowane do Marszałka Sejmu, Prezydenta i Premiera. Klub przedstawia swoje stanowisko wobec rządowego projektu zmiany ustawy o lasach, który ma wykonać wyrok unijnego trybunału nakazujący Polsce umożliwienie zaskarżania planów wycinki do sądu. PKE80 nie sprzeciwia się samej idei kontroli sądowej, ale ostrzega, że projekt wprowadza znacznie więcej procedur niż wymaga tego wyrok i grozi sparaliżowaniem pracy leśników.

• Domaga się ograniczenia projektu wyłącznie do tego, czego rzeczywiście wymaga wyrok unijnego trybunału, bez dodatkowych warstw biurokracji.
• Chce zamiany obowiązkowego uzgadniania planu wycinki z urzędami ochrony przyrody na zwykłą opinię, wiążącą tylko w sprawach dotyczących terenów chronionych sieci Natura 2000.
• Postuluje, by skargi na plany wycinki najpierw trafiały do ministerstwa, a do sądu szły dopiero z jego opinią - i by organizacje skarżące musiały wykazać, że stać je na pokrycie ewentualnych strat, jeśli przegrają sprawę.
• Domaga się, by związki zawodowe leśników miały w konsultacjach taki sam głos, jaki mają organizacje ekologiczne i pracodawcy.
• Wzywa do pełnej oceny skutków regulacji oraz jasnych wyjątków dla pilnych działań - gaszenia pożarów, zwalczania szkodników czy usuwania skutków klęsk żywiołowych.

Pismo podpisali przedstawiciele Polskiego Klubu Ekologicznego 80 - Sekcji Polityki Leśnej, w tym jej przewodniczący dr inż. Łukasz Duszyński oraz prezes i wiceprezesi zarządu krajowego klubu. To organizacja pozarządowa, a nie instytucja rządowa - jej stanowisko trafiło do Marszałka Sejmu jako głos w dyskusji nad projektem, nie jako formalna opinia wymagana przepisami.

Jeśli mieszkasz w pobliżu lasu należącego do państwa lub gminy, ten spór dotyczy tego, jak szybko leśnicy będą mogli reagować na pożary, plagi szkodników czy konieczne wycinki sanitarne - PKE80 ostrzega, że zbyt długie spory sądowe mogą to opóźniać. Jeśli pracujesz w leśnictwie albo w firmie z branży drzewnej - sektor ten, według stanowiska, odpowiada nawet za do 5 procent polskiego PKB - klub ostrzega, że zawieszanie planów wycinki na miesiące czy lata może uderzyć w miejsca pracy i dostawy drewna. Jeśli angażujesz się w sprawy ochrony przyrody, to pismo pokazuje, że nie wszystkie organizacje ekologiczne popierają łatwiejsze zaskarżanie planów wycinki do sądu.

To pismo samo w sobie jest stanowiskiem organizacji pozarządowej - Polskiego Klubu Ekologicznego 80 - a nie zbiorem opinii innych instytucji. Klub powołuje się jednak na zbieżne zaniepokojenie zgłaszane przez Krajową Sekcję Pracowników Leśnictwa NSZZ 'Solidarność' oraz Związek Leśników Polskich w Rzeczypospolitej Polskiej, które - jak wskazuje PKE80 - również krytykują brak realnego dialogu z pracownikami lasów przy tworzeniu tego projektu. Do samego pisma nie dołączono odrębnych opinii Prokuratora Generalnego, Sądu Najwyższego ani innych instytucji państwowych.

Dokument nie jest ustawą ani Oceną Skutków Regulacji, więc nie podaje kwot ani liczby spraw sądowych - to stanowisko ostrzegawcze, a nie oficjalna analiza rządowa. PKE80 wskazuje, że przygotowanie planu wycinki dla jednego nadleśnictwa trwa średnio około 3 lat, a zbyt rozbudowana ścieżka zaskarżania grozi tym, że zanim spór sądowy się zakończy, ustalenia planu mogą się zdezaktualizować - z konsekwencjami dla ochrony przyrody, gaszenia pożarów czy zwalczania szkodników. Klub domaga się, by rząd sam przygotował pełną ocenę skutków regulacji, obejmującą koszty dla Lasów Państwowych, firm leśnych i lokalnych społeczności, zanim projekt trafi dalej.

To pismo to głos w dyskusji nad rządowym projektem zmiany ustawy o lasach, który wpłynął do Sejmu na początku lipca 2026 roku i został skierowany do komisji. Projekt ma wykonać wyrok unijnego trybunału z marca 2023 roku, nakazujący Polsce zapewnienie sądowej kontroli planów wycinki lasów. Stanowisko PKE80 wpłynęło do Sejmu 13 lipca 2026 roku, już po skierowaniu projektu do dalszych prac.

Spór dotyczy tego, jak daleko powinna sięgać sądowa kontrola planów wycinki lasów. Organizacje ekoaktywistyczne i część opinii publicznej chcą szerokiego prawa do zaskarżania planów wycinki, w tym możliwości ich zawieszania. PKE80 razem ze związkami zawodowymi leśników uważa, że taki model może sparaliżować bieżącą pracę w lesie - gaszenie pożarów, zwalczanie szkodników, naprawianie szkód po klęskach - i domaga się, by organizacje wnoszące skargi ponosiły odpowiedzialność finansową, jeśli ich zarzuty okażą się bezzasadne. To spór między dwoma podejściami: łatwiejszym dostępem do sądu dla obrońców przyrody a ochroną sprawności państwowej gospodarki leśnej.