Izby radców prawnych: Sejm odrzucił poprawkę Senatu

Posłowie głosowali nad poprawką nr 4, zgłoszoną przez Senat do ustawy zmieniającej zasady działania radców prawnych. Chodziło o to, czy izba radców prawnych - czyli samorząd zawodowy tej grupy prawników - będzie mogła automatycznie przyłączać się do sprawy sądowej swojego członka tylko dlatego, że sprawuje nad nim nadzór, czy też będzie mogła to zrobić wyłącznie wtedy, gdy zagrożona jest jego niezależność zawodowa lub tajemnica zawodowa klienta, na przykład w sporze z urzędem. Sejm tę propozycję Senatu odrzucił, więc w mocy pozostaje wcześniejsza wersja przepisu, taka jaką Sejm uchwalił w pierwszym czytaniu ustawy.

• Poprawka miała zawęzić prawo izby radców prawnych do przystępowania do sprawy sądowej jej członka wyłącznie do sytuacji, w których zagrożona jest jego niezależność zawodowa lub tajemnica zawodowa klienta.
• Sejm odrzucił tę zmianę, więc obowiązuje wcześniej przyjęte przez Sejm, szersze brzmienie przepisu - bez tego dodatkowego ograniczenia proponowanego przez Senat.

Poprawkę zgłosił Senat w swojej uchwale do ustawy o radcach prawnych, kierując się - jak wynika z treści druku - ochroną niezależności zawodowej radców i tajemnicy zawodowej ich klientów. Nad rekomendacją dla Sejmu czuwała sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

Różnica dotyczy przede wszystkim samych radców prawnych oraz ich klientów - osób i firm, które są reprezentowane przez radcę w sporach, na przykład z urzędem. Odrzucenie poprawki oznacza, że nie wprowadzono dodatkowego zawężenia sytuacji, w których izba radców prawnych (organ samorządu zawodowego) może włączyć się do sprawy swojego członka. Dokument nie podaje, ilu radców prawnych czy ich klientów praktycznie odczuje tę różnicę w konkretnych sprawach sądowych.

Głosowanie było wyraźnie spolaryzowane: 172 posłów za przyjęciem poprawki Senatu, 238 przeciw, 22 wstrzymało się. Niemal jednolicie za poprawką głosował klub PiS (171 za, 3 przeciw, 2 wstrzymujących się), podczas gdy pozostałe duże kluby były przeciw: KO (150 przeciw), PSL-TD (28 przeciw), Lewica (19 przeciw), Polska2050 (13 przeciw) i Centrum (15 przeciw). Konfederacja i Konfederacja KP wstrzymały się od głosu (odpowiednio 12 i 3 głosy), podobnie jak koło Demokracja (4 głosy). Do przyjęcia potrzeba było bezwzględnej większości, czyli co najmniej 217 głosów za - poprawka uzyskała ich tylko 172, więc przepadła.

Ponieważ poprawka nie została przyjęta, skutki ustawy o radcach prawnych pozostają takie, jak wynikały z wcześniejszej wersji uchwalonej przez Sejm - bez dodatkowego zawężenia sytuacji, w których izba radców prawnych może włączyć się do sprawy sądowej swojego członka. Dla radców prawnych i ich klientów oznacza to brak dodatkowej gwarancji ograniczającej ingerencję samorządu zawodowego w indywidualne sprawy. Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji odnoszącej się do kosztów tej konkretnej poprawki.

Głosowanie dotyczyło rozpatrzenia przez Sejm poprawek zgłoszonych przez Senat do już wcześniej uchwalonej ustawy o zmianie ustawy o radcach prawnych, na podstawie sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Odrzucenie poprawki nr 4 oznacza, że w tym punkcie ustawa zachowa brzmienie przyjęte wcześniej przez Sejm.

Głosowanie miało wyraźnie polityczny charakter - niemal cały klub PiS głosował za przyjęciem poprawki Senatu, podczas gdy główne kluby koalicji rządzącej (KO, Polska2050, PSL-TD, Lewica) głosowały przeciw. Dokumenty nie wskazują jednak na szerszą publiczną debatę wokół tej konkretnej poprawki - spór dotyczył raczej oceny zakresu uprawnień nadzorczych izby radców prawnych niż kwestii budzącej społeczne emocje.

W klubie PiS niemal wszyscy głosowali zgodnie z linią (171 za), ale 3 posłów zagłosowało przeciw, a 2 wstrzymało się - niewielkie odstępstwo od jednolitej linii klubu. W pozostałych klubach głosowanie było jednolite w ramach przyjętej przez nie linii (za, przeciw albo wstrzymanie się), bez zauważalnego łamania dyscypliny.