Umowa o wspólnym pożyciu: poprawka przyjęta 228:198

Posłowie głosowali nad poprawką nr 18 do sprawozdania komisji zajmującej się przepisami wprowadzającymi nową instytucję prawną - umowę o wspólnym pożyciu, czyli formalny sposób na uregulowanie życia par, które nie są małżeństwem. Ten konkretny głos dotyczył ostatecznego kształtu przepisów dostosowujących dziesiątki innych ustaw (m.in. o zamówieniach publicznych czy prawo cywilne) do nowego statusu prawnego partnerów. Dostępne materiały nie precyzują dokładnej treści samej poprawki nr 18 - wiadomo natomiast, że została przyjęta i weszła do ostatecznej wersji ustawy, uchwalonej tego samego dnia.

Dokumenty, którymi dysponujemy, nie zawierają dokładnej treści poprawki nr 18 - wiadomo tylko, że dotyczyła sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej do przepisów wprowadzających nowy status osoby najbliższej i umowę o wspólnym pożyciu. Poprawka została przyjęta i stała się częścią tekstu ustawy uchwalonej w tym samym dniu.

Z dostępnych danych nie wynika, kto konkretnie zgłosił poprawkę nr 18. Głosowanie odbyło się nad sprawozdaniem Komisji Nadzwyczajnej, która pracowała nad rządowym projektem.

Poprawka dotyczy tego samego kręgu osób co cała ustawa: par, które żyją razem bez ślubu - w tym par osób tej samej płci, dla których umowa o wspólnym pożyciu jest jedyną dostępną formą prawnego uregulowania związku. Bez znajomości treści poprawki nr 18 nie da się jednak wskazać, na czym polegała konkretna różnica dla którejś z tych grup. To był techniczny etap ustalania ostatecznego brzmienia ustawy - realny wpływ na obywateli zależy od całości uchwalonego tekstu, a nie od pojedynczej poprawki. Dokument nie podaje, ilu osób może skorzystać z nowych rozwiązań.

Wynik: 228 za, 198 przeciw, 1 wstrzymał się. Za głosowały niemal jednolicie kluby koalicji rządzącej: KO (154 za), Polska2050 (11 za), Lewica (19 za), ugrupowanie Centrum (14 za) oraz Razem (4 za). Klub PSL-TD podzielił się: 22 głosy za, 6 przeciw i 1 wstrzymujący się. Przeciw byli niemal jednolicie PiS (171 głosów) i Konfederacja (12 głosów), a także mniejsze kluby Demokracja (3) i Konfederacja Korony Polskiej (3). Poprawka przeszła głosami koalicji rządzącej, mimo wewnętrznego rozłamu w PSL-TD.

Ponieważ nie znamy treści samej poprawki, nie można wskazać osobnych skutków wyłącznie dla niej - jej przyjęcie oznacza, że jej brzmienie weszło do ostatecznie uchwalonej ustawy. Cała ustawa wprowadzająca (dotycząca m.in. zmian w prawie zamówień publicznych, prawie cywilnym i przepisach o rejestrach stanu cywilnego) została przyjęta tego samego dnia. Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) dla tej konkretnej poprawki, więc nie da się podać kwot ani liczby osób objętych zmianą.

Głosowanie nr 73 odbyło się w trzecim czytaniu 29 maja 2026 r. Tego samego dnia Sejm uchwalił całą ustawę. Trafiła ona później do Senatu (25 czerwca 2026 r.), a 26 czerwca 2026 r. przekazano ją do podpisu Prezydenta.

Wynik 228:198 pokazuje wyraźny podział polityczny wokół całego pakietu ustaw o statusie osoby najbliższej i umowie o wspólnym pożyciu, którego ta poprawka jest częścią. Sąd Najwyższy ocenił wcześniej podobną koncepcję negatywnie, powołując się na konstytucyjnie chronioną tożsamość instytucji małżeństwa. Z drugiej strony Amnesty International uznała projekt za zbyt wąski i niewystarczający wobec wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec Polski, domagając się pełnej równości małżeńskiej. Kluby PiS i Konfederacja głosowały przeciw, koalicja rządząca - za.

Najbardziej widoczny rozłam wystąpił w klubie PSL-TD: 22 posłów zagłosowało za poprawką, ale 6 było przeciw, a 1 wstrzymał się - to odstępstwo od jednolitego głosowania pozostałych klubów koalicji. Wśród posłów niezrzeszonych głosy również się podzieliły (4 za, 3 przeciw). Pozostałe kluby głosowały w zasadzie jednolicie: koalicja za, PiS i Konfederacja przeciw.