Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku i umowy o wspólnym pożyciu o rządowym projekcie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu.

Ten dokument to sprawozdanie sejmowej komisji nadzwyczajnej powołanej do prac nad nową instytucją prawną - umową o wspólnym pożyciu, czyli formalnym potwierdzeniem trwałego związku dwóch osób, które nie zawarły małżeństwa. Komisja przeanalizowała rządowy projekt tak zwanych przepisów wprowadzających i rekomenduje Sejmowi jego przyjęcie. Same przepisy wprowadzające nie tworzą praw od zera - ich zadaniem jest dostosowanie kilkudziesięciu już obowiązujących ustaw, tak aby wszędzie tam, gdzie dziś mowa jest wyłącznie o małżonku, uwzględniona została także osoba, która zawarła taką umowę.

• Sądy będą rozstrzygać spory o to, czy dana okoliczność uniemożliwia zawarcie umowy o wspólnym pożyciu przed notariuszem - po przeprowadzeniu rozprawy.
• Strona umowy odpowiadająca za długi partnera zaciągnięte na potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego musi najpierw mieć możliwość złożenia wyjaśnień, zanim sąd obciąży ją tą odpowiedzialnością.
• Po zakończeniu wspólności majątkowej między partnerami sprawy o podział majątku trafią do sądu miejsca położenia majątku lub sądu spadku - tak jak dziś przy małżonkach.
• Partner zmarłego lub partner osoby ubezpieczonej zyskuje dostęp do świadczeń dotąd zarezerwowanych dla małżonków, m.in. renty rodzinnej, ulg na przejazdy kolejowe czy odpraw dla żołnierzy i funkcjonariuszy.
• Sędziowie, prokuratorzy i kontrolerzy będą musieli wyłączać się ze spraw dotyczących swojego partnera z umowy o wspólnym pożyciu, tak jak dziś przy współmałżonku.

Projekt wniósł rząd (Rada Ministrów) jako część pakietu ustaw wprowadzających nowy status prawny osoby najbliższej w związku i umowę o wspólnym pożyciu. Dokument rozpatrywała powołana specjalnie do tego celu komisja nadzwyczajna.

Jeśli żyjesz z partnerem bez ślubu i zdecydujecie się na formalną umowę o wspólnym pożyciu, w praktyce zyskacie prawa zbliżone do małżeńskich: prawo do renty rodzinnej po śmierci partnera, dostęp do niektórych ulg oraz ochronę majątku wypracowanego wspólnie. Dotyczy to również żołnierzy i funkcjonariuszy służb, których partnerzy zyskują dostęp do świadczeń rodzinnych zarezerwowanych dotąd dla małżonków.

Do tego wyciągu z druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani stanowisk konsultacyjnych.

Ten wyciąg z dokumentu nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami czy liczbą osób, których dotyczy zmiana. Jakościowo: sądy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), urzędy oraz pracodawcy publiczni, w tym służby mundurowe, będą musiały dostosować swoje procedury do nowej kategorii osób uprawnionych.

Dokument to sprawozdanie komisji nadzwyczajnej po zakończeniu jej prac nad rządowym projektem. Kolejny krok to rozpatrzenie sprawozdania na posiedzeniu plenarnym Sejmu, czyli drugie czytanie.