Sejm przyjmuje poprawki do ustawy o wspólnym pożyciu

Posłowie głosowali nad dwiema poprawkami - nr 34 i 65 - do przepisów wprowadzających zupełnie nową instytucję prawną: umowę o wspólnym pożyciu, czyli formalny sposób uregulowania życia par, które nie są małżeństwem. Głosowanie odbyło się tego samego dnia, w którym Sejm ostatecznie uchwalił całą ustawę. Poprawki dotyczyły szczegółów wdrożenia nowego rozwiązania w innych przepisach, m.in. w prawie regulującym przetargi publiczne. Sejm przyjął obie poprawki głosami klubów tworzących koalicję rządzącą.

• Poprawki nr 34 i 65 weszły do ostatecznego tekstu przepisów wprowadzających umowę o wspólnym pożyciu - ich dokładna treść nie jest podana w przekazanych materiałach.
• Cała ustawa wprowadzająca zmienia m.in. prawo dotyczące przetargów publicznych, nakładając na urzędników związanych umową o wspólnym pożyciu obowiązek wyłączania się z takich postępowań, tak jak dziś muszą to robić małżonkowie.

Poprawki rozpatrywała sejmowa Komisja Nadzwyczajna zajmująca się projektami dotyczącymi statusu osoby najbliższej i umowy o wspólnym pożyciu, pracująca nad rządowym projektem ustawy. Z dostępnych danych nie wynika, który klub lub poseł zgłosił konkretnie poprawki nr 34 i 65.

Same poprawki dotyczą szczegółów wdrażania nowej instytucji, więc bezpośrednio odczują je głównie urzędnicy organizujący przetargi publiczne oraz firmy w nich startujące, jeśli ktoś po stronie zamawiającego zawrze umowę o wspólnym pożyciu. Szerzej - dotyczą też par żyjących bez ślubu, które zdecydują się taką umowę podpisać. Dokument nie podaje, ile osób lub firm to obejmie.

Wynik: 227 głosów za, 196 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za głosowały kluby koalicji rządzącej: KO (151 za, 0 przeciw), Polska2050 (11 za), Lewica (18 za), Centrum (14 za), Razem (4 za) oraz zdecydowana większość PSL-TD (25 za, 5 przeciw - wewnętrzny podział). Przeciw głosowały niemal jednolicie kluby opozycji: PiS (170 przeciw), Konfederacja (12 przeciw), Konfederacja Korony Polskiej (3 przeciw) i Demokracja (3 przeciw). Posłowie niezrzeszeni podzielili się 4:3.

Przyjęcie poprawek 34 i 65 oznacza, że ich treść trafiła do ostatecznego tekstu przepisów wprowadzających ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu, którą Sejm uchwalił tego samego dnia. Dokument nie precyzuje dokładnej treści tych dwóch poprawek, więc nie da się jednoznacznie wskazać, co konkretnie zmieniły w projekcie bazowym. Wiadomo natomiast, że cała ustawa wprowadzająca zmienia m.in. prawo dotyczące przetargów publicznych - dodaje obowiązek wyłączania się urzędników pozostających w umowie o wspólnym pożyciu z osobą zaangażowaną w przetarg, tak jak dziś dotyczy to małżonków.

Głosowanie odbyło się podczas trzeciego czytania ustawy, 29 maja 2026 r., tuż przed głosowaniem nad całością ustawy, którą tego dnia Sejm uchwalił. Wcześniej projekt przeszedł dwa czytania i dwukrotnie wracał do prac w komisji.

Spór dotyczy nie samych poprawek 34 i 65, lecz całej nowej instytucji umowy o wspólnym pożyciu. Zwolennicy z koalicji rządzącej argumentują, że to krok w stronę prawnego uznania par żyjących bez ślubu, w tym par jednopłciowych, które w Polsce nie mogą zawrzeć małżeństwa. Krytyka płynie z dwóch przeciwnych stron: Sąd Najwyższy ocenił negatywnie samą koncepcję takich związków, powołując się na konstytucyjną definicję małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Z kolei Amnesty International uznało projekt za niewystarczający i sprzeczny ze standardem wyznaczonym wyrokami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które nakazują Polsce pełniejszą ochronę prawną par jednopłciowych - docelowo równość małżeńską.

Największy rozłam widać w klubie PSL-TD: 25 posłów zagłosowało za poprawkami, a 5 przeciw - to odstępstwo od jednolitej linii pozostałych klubów koalicji rządzącej, które głosowały niemal w komplecie za. Wśród posłów niezrzeszonych głosy rozłożyły się niemal po równo (4 za, 3 przeciw). Pozostałe kluby głosowały jednolicie, zgodnie z podziałem koalicja-opozycja.