Sejm przyjmuje poprawkę do ustawy o wspólnym pożyciu

Posłowie głosowali nad jedną z wielu poprawek (nr 58) zgłoszonych przez komisję do ustawy, która wprowadza w życie nową instytucję prawną - umowę o wspólnym pożyciu. Ta konkretna ustawa (tzw. przepisy wprowadzające) nie tworzy samej instytucji umowy - robi to osobny, powiązany projekt - tylko dostosowuje inne obowiązujące ustawy (np. o zamówieniach publicznych, o podatku od spadków) tak, żeby nowa instytucja działała w praktyce od dnia wejścia przepisów w życie. Poprawka 58 została przyjęta i weszła do ostatecznego tekstu ustawy, którą Sejm uchwalił jeszcze tego samego dnia.

• Poprawka dotyczy technicznego dopasowania innych ustaw (m.in. przepisów o zamówieniach publicznych) do nowej kategorii prawnej „strona umowy o wspólnym pożyciu” - tak, by osoby w takiej umowie były traktowane analogicznie do małżonków tam, gdzie prawo tego wymaga, np. przy obowiązku wyłączenia się z przetargu ze względu na konflikt interesów.
• Dokument nie precyzuje w dostępnych materiałach dokładnej treści tej jednej poprawki spośród wielu głosowanych tego dnia - poniżej opisany jest kontekst całej ustawy, do której poprawka się odnosi.

Poprawkę zgłoszono w toku prac Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej, powołanej do przepracowania rządowego projektu.

Bezpośrednio poprawka dotyczy urzędników przygotowujących przetargi publiczne oraz firm w nich startujących - jeśli ktoś zawrze umowę o wspólnym pożyciu, będzie musiał wyłączyć się z przetargu na tych samych zasadach, co dziś małżonkowie. Pośrednio dotyczy każdej pary żyjącej razem bez ślubu, bo od tego, czy takie techniczne dopasowania przejdą, zależy, czy cała reforma zadziała sprawnie w praktyce od pierwszego dnia.

Wynik 228:201 - podział niemal dokładnie wzdłuż linii koalicja-opozycja. Za: KO (152), PSL-TD (24 z 30 głosujących), Polska2050 (10), Lewica (20), Centrum (14) i część niezrzeszonych (4). Przeciw: PiS w komplecie (174), Konfederacja (12), Demokracja (3), Razem (0 za, wszyscy nieobecni) oraz 6 posłów PSL-TD i 3 niezrzeszonych, którzy odstąpili od linii swoich grup. Różnica głosów (27) jest wyraźnie mniejsza niż liczba nieobecnych (31), więc wynik mógłby się zmienić przy pełnej frekwencji.

Przyjęcie poprawki oznacza, że jej treść trafiła do ostatecznego tekstu ustawy uchwalonej tego samego dnia (29 maja 2026 r.) i skierowanej dalej do Senatu, a później do podpisu prezydenta. Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji dla tej konkretnej poprawki, więc nie da się podać kwotowych skutków samej zmiany - jej praktyczny efekt to spójność między nową instytucją umowy o wspólnym pożyciu a już istniejącymi przepisami, tak by od dnia wejścia w życie ustawy nie było luk prawnych, np. w procedurach przetargowych.

Głosowanie odbyło się podczas trzeciego czytania na posiedzeniu Sejmu 29 maja 2026 r., tuż przed ostatecznym uchwaleniem całej ustawy tego samego dnia.

Sama ustawa, do której odnosi się poprawka, jest przedmiotem sporu politycznego i światopoglądowego - Sąd Najwyższy wskazywał w opinii do projektu na wątpliwości konstytucyjne związane z definicją małżeństwa, a Amnesty International krytykowało projekt z drugiej strony, jako zbyt wąski wobec potrzeb par jednopłciowych i wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Głosowanie 228:201 pokazuje, że spór przełożył się na twardy podział koalicja-opozycja także przy głosowaniach nad poprawkami technicznymi.

W klubie PSL-TD doszło do wyraźnego rozłamu - 24 posłów zagłosowało za poprawką, a 6 przeciw, mimo że reszta koalicji głosowała jednolicie za. Podobny, choć mniejszy, rozdźwięk był wśród posłów niezrzeszonych (4 za, 3 przeciw). Pozostałe kluby głosowały spójnie zgodnie z podziałem koalicja-opozycja.