Poprawka do uchwały o ludobójstwie na Kresach odrzucona

Posłowie głosowali nad wnioskiem mniejszości nr 7 - czyli propozycją zmiany tekstu, jaki wypracowała komisja sejmowa przy okazji łączenia trzech projektów uchwał o uczczeniu pamięci Polaków zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów na Kresach Wschodnich w latach 1939-1947. Wniosek mniejszości to sposób, w jaki część posłów komisji, niezgadzająca się z ostatecznym brzmieniem tekstu, może jeszcze raz przedstawić swoją wersję pod głosowanie na sali plenarnej. Sejm ten wniosek odrzucił stosunkiem głosów 233 do 205, co oznacza, że dalej procedowana była wersja uchwały przygotowana przez komisję, a nie ta, o którą zabiegali wnioskodawcy mniejszości.

• Odrzucona wersja tekstu uchwały, proponowana przez mniejszość komisji, nie weszła do ostatecznego dokumentu - w mocy pozostał tekst przyjęty wcześniej przez komisję.
• Sama uchwała pozostaje dokumentem symbolicznym - nie zmienia żadnej ustawy, nie nakłada obowiązków ani kar.
• Dokładna treść odrzuconej poprawki (wniosku mniejszości nr 7) nie jest dostępna w analizowanych materiałach, więc nie da się precyzyjnie porównać, czym różniła się od wersji przyjętej.

Wniosek mniejszości zgłosiła grupa posłów zasiadających w Komisji Spraw Zagranicznych, którzy podczas prac nad sprawozdaniem komisji nie zgodzili się z ostatecznym kształtem tekstu uchwały i chcieli innej wersji. Z układu głosów wynika, że najsilniej za tą wersją opowiadali się posłowie PiS i Konfederacji - to oni byli głównymi wnioskodawcami pierwotnych projektów uchwał.

To głosowanie samo w sobie nie zmienia niczyjej sytuacji prawnej - odrzucenie jednej z proponowanych wersji tekstu uchwały nie tworzy ani nie znosi żadnych praw czy obowiązków. Praktyczne znaczenie ma raczej cała uchwała, której ten wniosek dotyczył: jeśli masz w rodzinie historię związaną z Wołyniem, Galicją Wschodnią czy inną częścią dawnych Kresów, to państwo polskie oficjalnie potwierdza pamięć o cierpieniu ofiar zbrodni z lat 1939-1947. Dotyczy to też szkół i nauczycieli, bo dokument, którego fragment tu odrzucono, apeluje o działania edukacyjne przy okazji Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa, obchodzonego 11 lipca. Dokument nie podaje, ilu dokładnie osób lub rodzin obejmuje ta pamięć - dotyczy w praktyce każdego, kto identyfikuje się z historią Kresów Wschodnich.

Głosowanie było wyraźnie podzielone politycznie: PiS - 179 za, 0 przeciw; Konfederacja - 13 za, 0 przeciw; Konfederacja KP - 3 za; KO - 0 za, 152 przeciw; Polska2050 - 0 za, 14 przeciw; Lewica - 0 za, 21 przeciw; Centrum - 0 za, 14 przeciw; PSL-TD - 3 za, 29 przeciw; Demokracja - 3 za; posłowie niezrzeszeni - 4 za, 3 przeciw, 1 wstrzymał się; koło Razem - 4 wstrzymania. Łącznie 205 głosów za, 233 przeciw i 5 wstrzymujących się - wniosek przepadł, bo za odrzuceniem opowiedziały się wszystkie kluby obecnej koalicji rządzącej, a za przyjęciem niemal jednolicie głosowały PiS i Konfederacja.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, bo dotyczy uchwały symbolicznej, a nie ustawy - i to jest normalne dla tego typu dokumentów. Skutek odrzucenia wniosku mniejszości jest wyłącznie proceduralny: do dalszego procedowania i głosowania nad całością trafił tekst uchwały w wersji wypracowanej przez komisję, bez poprawki, o którą zabiegała mniejszość. Nie wiąże się to z żadnymi kosztami budżetowymi ani zmianą przepisów - efektem jest wyłącznie ostateczne brzmienie tekstu pamięci o ofiarach zbrodni na Kresach.

Głosowanie odbyło się na etapie drugiego czytania sprawozdania komisji łączącego trzy poselskie projekty uchwał (zapoczątkowane 8 czerwca 2026 r., po pracy w komisji od 2 lipca 2026 r.). Wniosek mniejszości głosowany jest zawsze przed głosowaniem nad całością dokumentu - proces zakończył się tego samego dnia uchwaleniem całej uchwały.

Głosowanie pokazuje wyraźny polityczny podział wokół sposobu upamiętnienia ofiar zbrodni ukraińskich nacjonalistów na Polakach. Posłowie PiS i Konfederacji niemal jednogłośnie poparli wersję tekstu proponowaną przez mniejszość komisji, podczas gdy kluby koalicji rządzącej (KO, Polska2050, Lewica, Centrum) niemal jednogłośnie były przeciw - w efekcie forsując wersję tekstu przyjętą wcześniej w komisji. Spory o dokładne sformułowania takich uchwał (np. użycie słowa ludobójstwo, ewentualne żądania wobec Ukrainy) od lat bywają przedmiotem sporu między ugrupowaniami o różnym podejściu do relacji polsko-ukraińskich, zwłaszcza w kontekście wojny w Ukrainie.

W klubie PSL-TD doszło do wyraźnego rozłamu: 3 posłów zagłosowało za wnioskiem mniejszości, a 29 przeciw - większość klubu poszła więc z linią koalicji rządzącej, ale część odstąpiła od niej. Podobny podział, choć na mniejszą skalę, wystąpił wśród posłów niezrzeszonych (4 za, 3 przeciw, 1 wstrzymanie się). W pozostałych klubach głosowanie było jednolite - PiS i Konfederacja głosowały w komplecie za, a KO, Polska2050, Lewica i Centrum w komplecie przeciw.