Wniosek mniejszości ws. umowy o wspólnym pożyciu przepadł

Posłowie głosowali nad poprawką nr 4, czyli tzw. wnioskiem mniejszości, zgłoszonym do sprawozdania komisji w sprawie przepisów wprowadzających nową umowę o wspólnym pożyciu. To rozwiązanie ma dać parom, które żyją razem bez ślubu, prawa zbliżone do małżeńskich - na przykład rentę rodzinną po śmierci partnera czy zwolnienie z podatku od spadku. Mniejszość komisji chciała zmienić tekst uzgodniony przez większość, ale Sejm tę poprawkę odrzucił zdecydowaną większością głosów, więc do dalszych prac poszła wersja przygotowana przez większość komisji, bez tej zmiany.

• Dokładna treść poprawki nr 4 (wniosku mniejszości nr 2) nie jest zawarta w dostępnych materiałach - wiadomo tylko, że była to propozycja zmiany tekstu, z którą nie zgodziła się większość komisji.
• Ponieważ Sejm ją odrzucił, obowiązuje wersja przepisów wprowadzających w kształcie uzgodnionym przez większość komisji, opisanym w sprawozdaniu.

Wniosek mniejszości zgłosiła grupa posłów komisji nadzwyczajnej. Z rozkładu głosów wynika, że najmocniej popierał go klub Razem (4 na 4 głosy za) oraz pojedynczy poseł Lewicy i dwóch posłów niezrzeszonych. Materiały nie zawierają szczegółowego uzasadnienia tej propozycji.

Dla par żyjących razem bez ślubu, które będą chciały podpisać umowę o wspólnym pożyciu, odrzucenie tej poprawki oznacza, że zasady wejdą w życie w kształcie zaproponowanym przez większość komisji, a nie w wersji, jaką proponowali wnioskodawcy poprawki. Dokumenty, którymi dysponujemy, nie precyzują, na czym dokładnie miałaby polegać różnica dla konkretnych osób - nie da się więc powiedzieć, kto realnie stracił, a kto zyskał na tym odrzuceniu.

Wynik był jednoznaczny: 7 głosów za poprawką, 421 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za głosowały niemal wyłącznie Razem (4:0) oraz pojedynczy poseł Lewicy i dwóch niezrzeszonych. Wszystkie pozostałe kluby głosowały jednolicie przeciw: KO (0:152), PiS (0:175), PSL-TD (0:28), Polska2050 (0:10), Konfederacja (0:12), Centrum (0:14), Demokracja (0:3) i Konfederacja KP (0:3). Poprawka nie znalazła poparcia poza jednym niewielkim klubem.

Odrzucenie poprawki nie zatrzymuje prac nad całą ustawą - projekt poszedł dalej w kształcie zaproponowanym przez większość komisji i tego samego dnia, 29 maja 2026 r., został uchwalony w trzecim czytaniu. Dla osób, które będą zawierać umowę o wspólnym pożyciu, oznacza to, że zakres ich praw - na przykład dostęp do renty rodzinnej czy zwolnienie z podatku od spadku, opisane w sprawozdaniu komisji - pozostaje taki, jak uzgodniła większość, a nie taki, jaki proponowali autorzy odrzuconej poprawki.

Głosowanie odbyło się w trzecim czytaniu, tuż przed uchwaleniem całej ustawy 29 maja 2026 r. Poprawka pochodziła ze sprawozdania komisji nadzwyczajnej przygotowanego po drugim czytaniu i była jedną z poprawek głosowanych przed głosowaniem nad całością projektu.

Sama ta poprawka nie podzieliła głównych sił politycznych, ale całość ustawy budzi spór. Amnesty International w swojej opinii ocenia, że nowe rozwiązanie zbyt wąsko chroni pary jednopłciowe i nie zastępuje pełnego równouprawnienia małżeńskiego, którego - zdaniem organizacji - wymagają wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec Polski. Sąd Najwyższy z kolei od lat sceptycznie ocenia samą koncepcję prawnego uznawania nieformalnych związków, powołując się na konstytucyjny zapis definiujący małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny.

Widać wyraźny rozłam w klubie Lewica: 1 poseł zagłosował za poprawką, a 19 przeciw - większość klubu nie poparła propozycji, którą najmocniej popierali dawni sojusznicy z Razem. Klub Razem głosował jednolicie za (4 na 4), co sugeruje, że to on był głównym inicjatorem tego wniosku mniejszości.