Poprawka do ustawy o wspólnym pożyciu przepadła 425:7

Posłowie głosowali nad poprawką nr 5, zgłoszoną jako wniosek mniejszości nr 3, do przepisów wprowadzających nową instytucję prawną dla par żyjących razem bez ślubu - umowę o wspólnym pożyciu i status osoby najbliższej w związku. Poprawka miała zmienić ostateczny kształt tych przepisów, zanim tego samego dnia Sejm uchwalił całą ustawę w trzecim czytaniu. Sejm odrzucił ją niemal jednogłośnie, więc ustawa poszła dalej dokładnie w wersji zaproponowanej przez komisję, bez tej zmiany.

Materiały przekazane do analizy nie zawierają pełnej treści poprawki nr 5 - wiadomo jedynie, że była to wniosek mniejszości, czyli alternatywa wobec wersji przyjętej przez większość Komisji Nadzwyczajnej. Jej odrzucenie oznacza, że w ustawie zostaje dokładnie ten wariant przepisów, jaki wypracowała komisja - bez modyfikacji proponowanej przez wnioskodawców mniejszości.

Wniosek mniejszości zgłosiła grupa posłów Komisji Nadzwyczajnej, którzy nie zgodzili się ze stanowiskiem większości komisji. Sądząc po tym, że w komplecie poparła go cała czteroosobowa reprezentacja Razem, to najprawdopodobniej ta partia była jego głównym autorem.

Nie da się dziś wskazać, jaka konkretna różnica dla par żyjących bez ślubu przepadła razem z tą poprawką, bo jej dokładna treść nie jest znana z dostępnych dokumentów. Pewne jest natomiast to, że osoby, które zechcą podpisać umowę o wspólnym pożyciu, będą podlegać zasadom w kształcie zatwierdzonym przez komisję, a nie w wersji proponowanej przez autorów odrzuconej poprawki.

Wynik był miażdżąco jednostronny: 7 głosów za, 425 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za poprawką zagłosowali w komplecie wszyscy 4 posłowie Razem, dołączyło do nich 2 posłów niezrzeszonych i 1 poseł Lewicy - podczas gdy pozostałych 19 posłów Lewicy było przeciw. Wszystkie inne kluby, od KO (154 głosy przeciw) i PiS (174 głosy przeciw), przez Polskę2050, PSL-TD, Konfederację, Konfederację KP, Centrum, po Demokrację, głosowały w komplecie na nie. Pokazuje to, że propozycja nie znalazła poparcia nawet w większości koalicji rządzącej - oprócz najbardziej lewicowej części sceny politycznej nikt jej nie poparł.

Odrzucenie poprawki nie zmieniło losów całej ustawy - ta i tak została uchwalona tego samego dnia, 29 maja 2026 r., w wersji przygotowanej przez komisję. Efekt głosowania jest więc węższy: przepisy wykonawcze do ustawy o statusie osoby najbliższej pozostają dokładnie takie, jakie zaproponowała komisja, bez modyfikacji, o którą zabiegali wnioskodawcy mniejszości.

Głosowanie odbyło się w trzecim czytaniu, tuż przed ostatecznym uchwaleniem całej ustawy 29 maja 2026 r. Projekt trafił potem do Senatu (stanowisko z 25 czerwca 2026 r.), a 26 czerwca 2026 r. został przekazany prezydentowi do podpisu.

Samo to głosowanie nie było podzielone - przepadło niemal jednogłośnie. Kontrowersyjny jest za to sam projekt ustawy, którego dotyczyła poprawka. Z jednej strony Sąd Najwyższy ocenił koncepcję negatywnie, powołując się na konstytucyjną definicję małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Z drugiej strony Amnesty International, choć popiera sam kierunek zmian, krytykuje projekt jako zbyt ograniczony - wskazuje m.in. brak automatycznego dziedziczenia i roczny okres oczekiwania na wspólne rozliczenie podatkowe - i wzywa do wprowadzenia pełnej równości małżeńskiej dla par jednopłciowych.

Jedynym wyłomem w partyjnej dyscyplinie był klub Lewicy: 19 posłów zagłosowało przeciw poprawce, a 1 poseł ją poparł, wbrew większości własnego klubu. Pozostałe kluby, w tym Razem, głosowały w pełni jednolicie.