Dwie poprawki utrzymane w ustawie o wspólnym pożyciu

Posłowie głosowali nad dwiema poprawkami (nr 35 i 52) zgłoszonymi do sprawozdania komisji w sprawie ustawy wdrażającej nową instytucję prawną - umowę o wspólnym pożyciu. Głosowanie odbyło się na tym samym posiedzeniu, na którym Sejm ostatecznie uchwalił całą ustawę, więc decydowało o ostatecznym kształcie przepisów tuż przed ich przyjęciem. Wynik 228 do 200 oznacza, że obie poprawki weszły do tekstu ustawy.

Dostępne materiały nie zawierają szczegółowego opisu treści poprawek nr 35 i 52 - nie da się więc precyzyjnie wskazać, który konkretny przepis zmieniły. Wiadomo natomiast, że dotyczyły projektu ustawy przepisów wprowadzających, czyli aktu, który dostosowuje dziesiątki innych ustaw do nowej instytucji umowy o wspólnym pożyciu - na przykład przepisy o zamówieniach publicznych, gdzie zgodnie z projektem strona takiej umowy będzie musiała wyłączać się z przetargów tak jak dziś muszą to robić małżonkowie.

• Poprawki zostały przyjęte i weszły do ostatecznego tekstu ustawy uchwalonej tego samego dnia.
• Dotyczyły przepisów dostosowujących inne ustawy do nowej umowy o wspólnym pożyciu, a nie samej głównej ustawy o statusie osoby najbliższej.

Poprawki wniesiono w toku prac Komisji Nadzwyczajnej rozpatrującej rządowy projekt (druk 2111). Materiały nie wskazują, który konkretnie klub lub poseł je zgłosił.

Ponieważ nie znamy dokładnej treści obu poprawek, nie da się wskazać, na kogo konkretnie wpłynęły punktowo. W szerszym ujęciu zmiana dotyczy każdego, kto żyje z partnerem bez ślubu i rozważa podpisanie umowy o wspólnym pożyciu - także par jednopłciowych, dla których to jedyna dziś dostępna forma prawnego uregulowania związku. Jeśli pracujesz w administracji publicznej i organizujesz przetargi, po wejściu ustawy w życie umowa o wspólnym pożyciu będzie skutkować takim samym obowiązkiem wyłączenia się z postępowania, jaki dziś dotyczy małżonków.

Wynik był podzielony, ale niebliski remisu: 228 głosów za przyjęciem poprawek, 200 przeciw. Za głosowały: KO (154:0), Polska2050 (11:0), PSL-TD (24:6), Centrum (14:0), Lewica (19:0) oraz klub „Razem” (2:0). Przeciw głosowały niemal jednolicie kluby opozycyjne: PiS (0:174), Konfederacja (0:11), Konfederacja KP (0:3) i Demokracja (0:3). Podział pokrywa się z liniami koalicja rządząca kontra opozycja, choć w PSL-TD sześciu posłów zagłosowało wbrew większości klubu.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji odnoszącej się konkretnie do poprawek 35 i 52. Skutkiem przyjęcia poprawek jest to, że wprowadzone nimi zapisy trafiły do ostatecznego tekstu ustawy przekazanej tego samego dnia do dalszego etapu - najpierw do Senatu, a później do podpisu prezydenta.

Głosowanie odbyło się w III czytaniu, po tym jak projekt w II czytaniu został ponownie skierowany do komisji w celu przedstawienia dodatkowego sprawozdania. Tego samego dnia (29 maja 2026 r.) Sejm uchwalił całą ustawę.

Choć wynik 228:200 pokazuje wyraźny podział polityczny (koalicja rządowa kontra PiS, Konfederacja i Demokracja), sam spór dotyczący poprawek nie jest znany ze szczegółów - dostępne materiały nie precyzują ich treści. Szerszym tłem sporu jest jednak kontrowersyjność całej ustawy: Sąd Najwyższy negatywnie ocenił koncepcję regulowania związków osób niebędących małżeństwem, powołując się na konstytucyjną definicję małżeństwa, a Amnesty International krytykowała projekt z przeciwnej strony, jako niewystarczająco chroniący pary jednopłciowe.

Największe odstępstwo od jednolitej linii klubu widać w PSL-TD, gdzie 24 posłów głosowało za poprawkami, a 6 przeciw - to wyraźny rozłam wewnątrz jednego klubu. W klubie niezrzeszonych również nie było jednomyślności: 4 głosy za, 3 przeciw.