Sejm uchwala prawa dla par żyjących bez ślubu

Posłowie głosowali nad jedną z poprawek (nr 37) do sprawozdania komisji w sprawie przepisów wprowadzających nową instytucję prawną - umowę o wspólnym pożyciu. Ta poprawka dotyczyła szczegółu tego, jak nowe przepisy mają się połączyć z innymi ustawami, zanim cała reforma zostanie ostatecznie uchwalona. Sejm przyjął poprawkę stosunkiem głosów 227 do 200, więc jej treść weszła do ostatecznej wersji przepisów, które tego samego dnia Sejm uchwalił w całości i skierował dalej do Senatu.

Dostępne materiały nie precyzują dokładnej treści poprawki nr 37 - nie wiadomo, którego fragmentu przepisów wprowadzających dotyczyła. Pewne jest tylko to, że została przyjęta i weszła do tekstu ustawy uchwalonej tego samego dnia.

Poprawki do sprawozdania komisji zgłaszają zwykle posłowie w toku prac komisji nadzwyczajnej. Z dostępnych materiałów nie wynika, który poseł lub klub złożył poprawkę nr 37.

Poprawka dotyczyła technicznego szczegółu przepisów towarzyszących nowej instytucji dla par żyjących razem bez ślubu, więc jej bezpośredni wpływ na obywateli zależy od tego, którego elementu dotyczyła - a tego dokument nie precyzuje. Ostateczny kształt tych przepisów zdecyduje np. o tym, jak urzędnicy przygotowujący przetargi publiczne muszą traktować swoich partnerów z umowy o wspólnym pożyciu.

Za poprawką głosowało 227 posłów, przeciw 200, nikt się nie wstrzymał. Jednolicie za byli posłowie Koalicji Obywatelskiej (150 za, 0 przeciw), Polski 2050 (11:0), Lewicy (20:0), Centrum (13:0) i partii Razem (4:0), a w Trzeciej Drodze/PSL większość (25 za, 5 przeciw). Jednolicie przeciw byli posłowie PiS (0 za, 174 przeciw) oraz obu klubów Konfederacji razem (0 za, 15 przeciw), a także mały klub Demokracja (0:3). Wynik 227:200 pokazuje wyraźny podział: kluby koalicji rządowej przeforsowały poprawkę, opozycja była przeciw niemal jednogłośnie.

Ponieważ poprawka przeszła, jej treść stała się częścią ostatecznego tekstu przepisów wprowadzających, które Sejm uchwalił tego samego dnia razem z całą reformą. Ustawa trafiła następnie do Senatu, a potem do podpisu prezydenta. Konkretny skutek samej poprawki nr 37 nie jest jednak możliwy do ustalenia bez znajomości jej treści.

Głosowanie odbyło się podczas trzeciego czytania na posiedzeniu Sejmu 29 maja 2026 r., czyli na ostatnim etapie prac przed uchwaleniem całej ustawy. Tego samego dnia Sejm uchwalił reformę w całości i skierował ją do Senatu.

Sam wynik głosowania nad poprawką (227:200) pokazuje, że cała reforma budzi duży spór polityczny. Krytyka płynie z dwóch stron: Sąd Najwyższy ocenił całą koncepcję negatywnie, powołując się na konstytucyjny zapis, że małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny. Z drugiej strony organizacja Amnesty International krytykuje projekt za to, że idzie za mało daleko i nie spełnia wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nakazujących pełne prawne uznanie par jednopłciowych - m.in. nie daje im prawa do dziedziczenia z mocy ustawy ani prawa do małżeństwa.

Widać wyraźne odstępstwa od jednolitej linii w dwóch miejscach: w klubie Trzeciej Drogi/PSL 5 posłów zagłosowało przeciw poprawce, mimo że większość klubu (25 osób) była za, a wśród posłów niezrzeszonych głosy rozłożyły się niemal po równo (4 za, 3 przeciw). W pozostałych klubach głosowanie było jednolite, bez odstępstw od linii partyjnej.