Koalicja przeforsowała poprawkę do ustawy o parach

Posłowie głosowali nad jedną z wielu poprawek (nr 48) zgłoszonych do przepisów wprowadzających nową ustawę, która pozwoli parom żyjącym razem bez ślubu podpisać umowę o wspólnym pożyciu i uzyskać status osoby najbliższej. Głosowanie odbyło się tuż przed ostatecznym uchwaleniem całej ustawy, na etapie, gdy Sejm ponownie odesłał projekt do komisji po drugim czytaniu, żeby dopracować sporne zapisy. Poprawka została przyjęta niewielką przewagą głosów, mimo sprzeciwu części opozycji.

Materiały udostępnione do tej analizy nie zawierają treści samej poprawki nr 48, więc nie da się precyzyjnie wskazać, którego konkretnie zapisu dotyczyła zmiana.

• Wiadomo, że była głosowana w ramach sprawozdania komisji przygotowującego ostateczny kształt przepisów wprowadzających nową ustawę o statusie osoby najbliższej i umowie o wspólnym pożyciu.
• Przepisy te obejmują m.in. zmiany dotyczące zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, dostępu do świadczeń rodzinnych oraz zasad wyłączania się urzędników z przetargów publicznych, gdy stroną umowy o wspólnym pożyciu jest osoba zaangażowana w dany przetarg.

Poprawka była procedowana w ramach prac Komisji Nadzwyczajnej powołanej do rozpatrzenia projektów ustaw o statusie osoby najbliższej. Za jej przyjęciem głosowały głównie kluby koalicji rządzącej, co wskazuje, że to one były jej autorem lub głównym poparciem.

Efekt tej konkretnej poprawki dla przeciętnego obywatela zależy od tego, jaki fragment przepisów zmieniała - a tego z dostępnych materiałów nie da się jednoznacznie ustalić. Wiadomo natomiast, że całość przepisów, które ta poprawka dopracowywała, dotyczy przede wszystkim par żyjących razem bez ślubu, w tym par osób tej samej płci, które nie mogą dziś zawrzeć małżeństwa. Jeśli planujesz podpisać umowę o wspólnym pożyciu, ostateczny kształt tych przepisów - w tym efekt tego głosowania - decyduje o tym, jakie realnie prawa (np. zwolnienie z podatku od spadku po partnerze) uzyskasz.

Wynik był podzielony, choć niebliski remisu: 227 głosów za, 201 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za głosowały niemal jednolicie kluby koalicyjne: KO (152 za, 0 przeciw), Polska2050 (10 za), Lewica (20 za), Centrum (13 za) oraz większość PSL-TD (24 za, 6 przeciw). Przeciw byli niemal jednomyślnie PiS (174 przeciw, 0 za), Konfederacja (12 przeciw), Konfederacja KP (3 przeciw) i Demokracja (3 przeciw). Klub Razem głosował w całości za (4 głosy), a niezrzeszeni podzielili się 4 za i 3 przeciw. Podział niemal dokładnie pokrywa się z linią koalicja-opozycja znaną z wcześniejszych głosowań nad tą ustawą.

Przyjęcie tej poprawki oznacza, że jej treść weszła do ostatecznej wersji przepisów wprowadzających ustawę, którą tego samego dnia Sejm uchwalił w całości. Materiały nie precyzują, jaki konkretnie skutek finansowy czy prawny miała sama poprawka - nie towarzyszy jej odrębna Ocena Skutków Regulacji (dokument szacujący koszty i korzyści zmiany). Realne skutki dla obywateli wynikają więc z całej uchwalonej ustawy, a nie z tego pojedynczego głosowania.

Głosowanie odbyło się na etapie trzeciego czytania, po tym jak drugie czytanie zakończyło się odesłaniem projektu z powrotem do komisji w celu przygotowania sprawozdania. Tego samego dnia (29 maja 2026 r.) Sejm uchwalił całą ustawę, która później trafiła do Senatu, a 26 czerwca 2026 r. do podpisu Prezydenta.

Sam projekt budzi spór polityczny i społeczny wykraczający poza tę jedną poprawkę. Sąd Najwyższy przesłał do projektu opinię krytyczną, powołując się na konstytucyjną definicję małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Z kolei Amnesty International oceniła projekt jako niewystarczający wobec wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które zobowiązują Polskę do prawnego uznania związków osób tej samej płci - zdaniem organizacji proponowane rozwiązanie daje parom jednopłciowym mniej praw, niż wymaga tego orzecznictwo trybunału, m.in. nie przyznaje automatycznego prawa do dziedziczenia ani prawa do udziału w opiece nad wspólnie wychowywanym dzieckiem. Podział głosów w tym głosowaniu (koalicja kontra PiS i Konfederacja) odzwierciedla ten szerszy spór.

W klubie PSL-TD nie było pełnej jedności - 24 posłów głosowało za poprawką, a 6 przeciw, co jak na ten klub jest zauważalnym rozłamem. Podobnie wśród posłów niezrzeszonych głosy rozłożyły się 4 do 3. Pozostałe kluby, zarówno po stronie koalicji, jak i opozycji, głosowały praktycznie jednolicie zgodnie z podziałem koalicja-opozycja.