Poprawka przyjęta - ustawa o wspólnym pożyciu idzie dalej

Posłowie głosowali nad poprawką nr 51 do sprawozdania komisji zajmującej się ustawą „wprowadzającą” nowe przepisy o umowie o wspólnym pożyciu - czyli formalnym porozumieniu dla par, które żyją razem, ale nie są małżeństwem. Ta konkretna poprawka to jeden z wielu technicznych elementów całego pakietu zmian, które trzeba wprowadzić w innych ustawach, żeby nowa instytucja prawna działała w praktyce. Głosowanie zakończyło się jej przyjęciem stosunkiem głosów 225 do 198 - poprawka trafiła do ostatecznego tekstu ustawy, uchwalonej tego samego dnia.

Poprawka jest częścią szerszego pakietu dostosowań innych ustaw do nowej instytucji umowy o wspólnym pożyciu - m.in. przepisów o zamówieniach publicznych, podatku od spadków i darowizn czy prawa spadkowego. Z przekazanych materiałów nie wynika dokładna, szczegółowa treść tej konkretnej poprawki (nr 51), ale mieści się ona w zakresie zmian obejmujących np. zasady wyłączania się urzędników z przetargów w sytuacji konfliktu interesów związanego z partnerem, o czym pisała w swojej opinii do projektu Urzędu Zamówień Publicznych.

Poprawkę zgłoszono w toku prac Komisji Nadzwyczajnej nad rządowym projektem przepisów wprowadzających. Z dostępnych danych nie wynika, który konkretnie klub lub poseł był bezpośrednim autorem tej poprawki.

Jeśli pracujesz w urzędzie, gminie lub spółce publicznej i organizujesz przetargi, po wejściu w życie całego pakietu zmian będziesz musiał wyłączyć się z postępowania, gdy druga strona umowy o wspólnym pożyciu jest w nie zaangażowana - dokładnie tak, jak dziś dotyczy to małżonków. Dotyczy to też firm startujących w przetargach publicznych, które mogą być pytane o powiązania rodzinne osób po stronie zamawiającego. Dokument nie podaje, ilu urzędników czy firm konkretnie to obejmie - mowa o zasadzie, która ma objąć wszystkich w analogicznej sytuacji co dziś małżonkowie.

Za poprawką głosowało 225 posłów: KO (151 za, 0 przeciw), PSL-Trzecia Droga (23 za, 6 przeciw), Lewica (20 za, 0 przeciw), Centrum (13 za, 0 przeciw), Polska2050 (11 za, 0 przeciw) oraz troje niezrzeszonych. Przeciw było 198 posłów: PiS (0 za, 171 przeciw), Konfederacja (0 za, 12 przeciw), Demokracja (0 za, 3 przeciw), Konfederacja KP (0 za, 3 przeciu) oraz część niezrzeszonych i PSL-Trzeciej Drogi. Poprawka przeszła głosami klubów koalicji rządzącej - jedynym wyraźnym rozłamem w tym obozie był PSL-Trzecia Droga, gdzie 6 posłów zagłosowało inaczej niż większość klubu.

Przyjęcie poprawki oznacza, że jej treść weszła do ostatecznego tekstu ustawy, uchwalonej tego samego dnia (29 maja 2026 r.), a następnie przekazanej Senatowi i Prezydentowi. Materiały przekazane do analizy nie zawierają osobnej Oceny Skutków Regulacji dla tej konkretnej poprawki, więc nie da się podać kwot ani liczby osób, których dotknie. Jakościowo: dostosowanie innych ustaw do nowej instytucji prawnej ma zapewnić, że umowa o wspólnym pożyciu będzie działać spójnie także poza samą ustawą rodzinną - np. w przepisach o przetargach publicznych czy podatkach.

Głosowanie odbyło się podczas III czytania na posiedzeniu nr 58 (29 maja 2026 r.), tuż przed uchwaleniem całej ustawy tego samego dnia. Ustawę później przyjął Senat (25 czerwca 2026 r.), a 26 czerwca 2026 r. trafiła do podpisu Prezydenta.

Sama poprawka nr 51 nie była przedmiotem publicznego sporu - kontrowersje dotyczą całej ustawy, do której należy. Sąd Najwyższy w opinii do projektu podtrzymał zasadniczo negatywną ocenę koncepcji umowy o wspólnym pożyciu, powołując się na konstytucyjną definicję małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Z kolei Amnesty International oceniło projekt jako krok w dobrym kierunku, ale niewystarczający - organizacja wskazała, że rozwiązanie nie realizuje w pełni wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nakazujących Polsce prawne uznanie związków par jednopłciowych, i opowiedziała się za pełną równością małżeńską. W samym głosowaniu nad poprawką podział głosów (225:198) odzwierciedlał podział koalicja rządząca kontra opozycja (PiS, Konfederacja, Konfederacja KP, Demokracja).

Klub PSL-Trzecia Droga był jedynym w koalicji rządzącej z wyraźnym rozłamem - 23 posłów głosowało za poprawką, a 6 przeciw, czyli wbrew większości własnego klubu. Pozostałe kluby koalicji (KO, Polska2050, Lewica, Centrum) głosowały jednolicie za, a opozycyjne PiS, Konfederacja, Konfederacja KP i Demokracja jednolicie przeciw.