poprawka 61

Posłowie głosowali nad poprawką nr 61 zgłoszoną na ostatnim etapie prac nad rządowym projektem ustawy wprowadzającej w życie nowe przepisy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu. Ustawa główna wprowadza nową, dobrowolną umowę dla osób, które żyją razem bez ślubu - także dla par jednopłciowych, które nie mogą zawrzeć małżeństwa - dającą im część praw znanych dotąd tylko małżonkom, na przykład przy dziedziczeniu czy rencie rodzinnej. Ta konkretna poprawka była jedną z wielu zmian głosowanych tego dnia, dopracowujących ostateczny kształt przepisów dostosowujących inne ustawy do nowej instytucji prawnej, zanim cały pakiet trafił do głosowania końcowego nad całością ustawy.

Dostępne materiały nie zawierają odrębnej treści poprawki nr 61 - była to jedna z licznych zmian technicznych głosowanych tuż przed uchwaleniem całości ustawy wprowadzającej. Z kontekstu prac komisji wynika, że tego typu poprawki doprecyzowywały brzmienie przepisów dostosowujących inne ustawy (m.in. o zamówieniach publicznych) do nowej instytucji umowy o wspólnym pożyciu.

Poprawkę zgłoszono w toku prac Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku, pracującej nad rządowym projektem ustawy (sprawozdanie w druku nr 2594).

Sama ta poprawka nie zmienia niczego wprost w życiu obywateli - to element technicznego dopracowania ustawy, a nie samodzielny przepis. Realny wpływ na obywateli ma cała ustawa wprowadzająca: dotyczy par żyjących razem bez ślubu, w tym par jednopłciowych, które rozważają zawarcie umowy o wspólnym pożyciu, a także urzędników i firm biorących udział w przetargach publicznych, którzy będą musieli stosować wobec takich par te same zasady wyłączania się z konfliktu interesów, co dziś obowiązują wobec małżonków. Dokument nie podaje, ilu obywateli może z nowych rozwiązań skorzystać.

Poprawkę poparło 231 posłów, przeciw było 199, nikt się nie wstrzymał. Za głosowały niemal jednolicie kluby koalicyjne: KO (154 za, 0 przeciw), Polska2050 (11 za), Lewica (20 za), Centrum (14 za) oraz PSL-TD (24 za, ale aż 6 przeciw - jedyny klub z wyraźnym rozłamem). Przeciw głosowały niemal w całości PiS (172 przeciw, 0 za) i Konfederacja (12 przeciw), a także mniejsze kluby Konfederacja KP i Demokracja (po 3 przeciw). Wynik pokazuje typowy podział: koalicja rządząca kontra opozycja, z niewielką przewagą głosów za.

Ponieważ poprawka nr 61 była elementem finalizacji całego pakietu ustaw, jej praktyczny skutek trzeba czytać razem z resztą ustawy wprowadzającej: po wejściu w życie zmienią się m.in. przepisy o zamówieniach publicznych, tak by osoby związane umową o wspólnym pożyciu podlegały tym samym zasadom wyłączania się z konfliktu interesów, co dziś małżonkowie. Dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji dla tej pojedynczej poprawki.

Głosowanie odbyło się 29 maja 2026 r. podczas III czytania, tuż przed uchwaleniem całej ustawy wprowadzającej. Tego samego dnia ustawę ostatecznie przyjęto, a następnie trafiła do Senatu.

Choć sama poprawka miała charakter techniczny, głosowanie odbywało się w cieniu szerszego sporu wokół całej ustawy o statusie osoby najbliższej i umowie o wspólnym pożyciu. Sąd Najwyższy zgłosił zasadniczo negatywną ocenę koncepcji, powołując się na przepis Konstytucji o małżeństwie jako związku kobiety i mężczyzny. Z kolei Amnesty International oceniło projekt jako zbyt wąski wobec wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wzywających Polskę do prawnego uznania związków par jednopłciowych, doceniając jednocześnie, że nowe rozwiązania obejmują wszystkie pary bez względu na orientację seksualną. Podział głosów w klubach - koalicja rządowa za, PiS i Konfederacja przeciw - odzwierciedla ten spór.

Największy rozłam wystąpił w klubie PSL-TD, gdzie 6 posłów zagłosowało przeciw poprawce mimo że większość klubu (24) była za - to zauważalne odstępstwo od jednolitej linii pozostałych klubów koalicji. Podobny, choć mniejszy podział wystąpił wśród posłów niezrzeszonych (4 za, 3 przeciw).