Ustawa o wspólnym pożyciu dla par bez ślubu uchwalona

Posłowie głosowali nad jedną z poprawek zgłoszonych w ostatnim czytaniu ustawy, która wprowadza w życie nową instytucję prawną - status osoby najbliższej w związku oraz umowę o wspólnym pożyciu dla par żyjących razem bez ślubu, w tym par jednopłciowych. Ta konkretna poprawka (nr 63) dotyczy nie samej głównej ustawy, lecz przepisów towarzyszących - czyli tego, jak nowa instytucja wpasowuje się w inne prawo, np. dotyczące przetargów publicznych czy podatku od spadków. Sejm przyjął ją głosami koalicji rządzącej, mimo sprzeciwu PiS i Konfederacji, tego samego dnia, w którym cała ustawa została ostatecznie uchwalona.

• Poprawka dotyczy dostosowania przepisów towarzyszących do nowej instytucji umowy o wspólnym pożyciu - czyli tego, jak ta umowa działa w praktyce w innych ustawach.
• Dokument nie zawiera pełnego brzmienia akurat tej poprawki (nr 63), więc nie da się opisać jej dokładnej treści bez fabrykowania szczegółów.

Poprawkę wypracowała Komisja Nadzwyczajna do spraw statusu osoby najbliższej, pracująca nad rządowym projektem Rady Ministrów.

Dokument nie podaje wprost, kogo dotyka akurat ta konkretna poprawka. Wiadomo natomiast, że jest częścią przepisów towarzyszących całej ustawie o wspólnym pożyciu, która obejmie pary żyjące razem bez ślubu - w tym pary jednopłciowe, dla których to jedyna dziś dostępna forma prawnego uregulowania związku, bo ślubu zawrzeć nie mogą.

Za poprawką głosowało 230 posłów, przeciw 199, nikt się nie wstrzymał. KO głosowało jednolicie za (153:0), podobnie Lewica (20:0), Centrum (14:0) i Polska2050 (11:0). PSL-Trzecia Droga był podzielony: 24 za, 6 przeciw. Przeciw głosował cały PiS (0:172) i Konfederacja (0:12), a posłowie niezrzeszeni rozłożyli się 4:3 na korzyść przyjęcia.

Przyjęcie tej poprawki oznacza, że jej treść weszła do ostatecznego tekstu ustawy, którą tego samego dnia Sejm uchwalił w trzecim czytaniu. Ponieważ nie dysponujemy pełną treścią poprawki nr 63, nie da się ocenić jej pojedynczego, konkretnego skutku - dokument nie zawiera dla niej osobnej Oceny Skutków Regulacji. W skali całej ustawy wiadomo natomiast, że wprowadza ona m.in. zwolnienie z podatku od spadków dla partnerów z umową o wspólnym pożyciu oraz obowiązek wyłączania się takich osób z przetargów publicznych, tak jak dziś muszą to robić małżonkowie.

Głosowanie odbyło się 29 maja 2026 r. podczas trzeciego czytania, tuż przed uchwaleniem całej ustawy tego samego dnia. Ustawę później przyjął też Senat (25 czerwca 2026 r.), a 26 czerwca 2026 r. trafiła do podpisu Prezydenta.

Głosowanie było mocno podzielone politycznie (230:199) - cała ustawa dotycząca statusu osób w nieformalnych związkach budzi spór z dwóch stron. Sąd Najwyższy zgłosił zastrzeżenia, powołując się na konstytucyjny zapis definiujący małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny. Z drugiej strony Amnesty International krytykuje projekt jako zbyt wąski wobec par jednopłciowych, które nie mogą zawrzeć małżeństwa. PiS i Konfederacja głosowały przeciw, koalicja rządząca (KO, Polska2050, Lewica, Centrum, większość PSL-Trzecia Droga) za.

W klubie PSL-Trzecia Droga doszło do wyraźnego rozłamu: 24 posłów poparło poprawkę, a 6 zagłosowało przeciw. Podobny rozłam widać wśród posłów niezrzeszonych (4 za, 3 przeciw). Pozostałe kluby głosowały jednolicie, zgodnie z podziałem koalicja rządząca kontra opozycja.