Poprawka 64: przepisy o wspólnym pożyciu idą dalej

Posłowie głosowali nad jedną z poprawek do ustawy wprowadzającej nową instytucję prawną - umowę o wspólnym pożyciu dla par, które nie są małżeństwem, w tym par jednopłciowych. Ta konkretna ustawa nie tworzy samego statusu pary (robi to osobny, powiązany projekt), tylko dopisuje nową instytucję do dziesiątek już istniejących przepisów, np. o zamówieniach publicznych czy podatku od spadków. Dostępne materiały nie zawierają treści samej poprawki nr 64, więc nie da się dokładnie powiedzieć, którego fragmentu dotyczyła. Wiadomo natomiast, że Sejm ją przyjął, a więc pozostała w ostatecznym tekście ustawy, nad którą w całości głosowano jeszcze tego samego dnia.

Materiały dołączone do tego głosowania nie zawierają treści poprawki nr 64, więc nie można wskazać, co konkretnie zmieniała w projekcie bazowym. Wiadomo tylko, że dotyczyła sprawozdania komisji nad ustawą wprowadzającą umowę o wspólnym pożyciu i że została przyjęta przewagą 28 głosów.

Poprawka wyszła z prac Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej, która przygotowała ostateczne sprawozdanie do rządowego projektu przed III czytaniem.

Ponieważ treść poprawki nie jest znana, nie da się wskazać, na kogo dokładnie wpływa jej przyjęcie. Cała ustawa, której poprawka dotyczy, obejmie pary żyjące razem bez ślubu - w tym pary jednopłciowe - które zdecydują się podpisać umowę o wspólnym pożyciu i dzięki temu zyskają część praw zbliżonych do małżeńskich, np. przy dziedziczeniu czy podatku od spadku.

Za poprawką głosowało 229 posłów, przeciw - 201. Najliczniej poparły ją kluby koalicji rządzącej: KO (153 za, 0 przeciw), Lewica (20 za, 0 przeciw), Centrum (14 za, 0 przeciw), Polska2050 (11 za, 0 przeciw) i Razem (4 za, 0 przeciw). Wyjątkiem w koalicji był PSL-TD, gdzie 24 posłów poparło poprawkę, ale aż 6 zagłosowało przeciw - to jedyny wyraźny rozłam po stronie rządzącej. Niemal jednogłośnie przeciw byli posłowie PiS (174 przeciw), Konfederacji (12 przeciw), Konfederacji KP (3 przeciw) i Demokracji (3 przeciw). Wśród posłów niezrzeszonych głosy podzieliły się dokładnie po połowie (3 za, 3 przeciw).

Nie wiadomo, jaki konkretny skutek prawny miała ta poprawka, bo materiały nie zawierają jej treści. Wiadomo natomiast, że wraz z całą ustawą, uchwaloną tego samego dnia (29 maja 2026 r.), trafiła dalej w procesie - 25 czerwca 2026 r. stanowisko wobec niej zajął Senat, a 26 czerwca 2026 r. ustawę przekazano prezydentowi do podpisu.

Głosowanie odbyło się w trakcie III czytania, tuż przed uchwaleniem całej ustawy 29 maja 2026 r. Był to końcowy etap w Sejmie po dwóch turach prac komisyjnych.

Sama ustawa wprowadzająca budziła spór na tle projektu głównego (o statusie osoby najbliższej), do którego dołączono kilka niezależnych opinii. Sąd Najwyższy ocenił koncepcję negatywnie, wskazując na konstytucyjną definicję małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Amnesty International z kolei uznała rozwiązanie za niewystarczające - jej zdaniem nie realizuje wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec Polski i nie zastępuje pełnego równouprawnienia małżeńskiego dla par jednopłciowych. Sam wynik głosowania nad poprawką (229:201) pokazuje wyraźny podział: koalicja rządząca za, PiS i Konfederacja przeciw.

Największe odstępstwo od jednolitej linii klubowej widać w PSL-TD - 6 posłów zagłosowało przeciw poprawce, podczas gdy 24 ją poparło, co czyni ten klub jedynym w koalicji z wyraźnym rozłamem. Wśród posłów niezrzeszonych głosy rozłożyły się dokładnie po połowie (3 za, 3 przeciw). Pozostałe kluby - zarówno koalicyjne (KO, Polska2050, Lewica, Centrum, Razem), jak i opozycyjne (PiS, Konfederacja, Konfederacja KP, Demokracja) - głosowały niemal jednolicie, bez odstępstw od własnej linii.