Poprawka o spółdzielniach uczniowskich odrzucona

Posłowie głosowali nad poprawką nr 1 do sprawozdania komisji w sprawie projektu, który po raz pierwszy wprowadza do przepisów oświatowych spółdzielnie uczniowskie - czyli szkolne inicjatywy typu sklepik, kiermasz świąteczny czy wypożyczalnia książek, prowadzone przez uczniów po 13. roku życia pod opieką nauczyciela. Poprawka miała zmienić kształt projektu ustalony wcześniej przez komisję, ale Sejm ją odrzucił (193 za, 232 przeciw) - do dalszych prac i ostatecznego uchwalenia poszła wersja bez tej zmiany.

Z dostępnych dokumentów nie wynika dokładna treść poprawki nr 1 - druk zawierający sprawozdanie komisji nie zawiera wyodrębnionego zapisu jej brzmienia. Jej odrzucenie oznacza, że ustawa zachowała kształt wcześniej wypracowany przez komisję: spółdzielnię uczniowską może założyć co najmniej 5 uczniów po 13. roku życia, za pisemną zgodą rodziców i po uzgodnieniu warunków z dyrektorem szkoły.

Odrzucenie poprawki oznacza, że ostateczny kształt przepisów o spółdzielniach uczniowskich pozostał taki, jaki wcześniej ustaliła komisja. Dotyczy to głównie uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych po 13. roku życia oraz ich rodziców, którzy muszą wyrazić pisemną zgodę na udział dziecka, a także dyrektorów szkół i nauczycieli, którzy będą wyznaczani na opiekunów takich spółdzielni. Dokument nie podaje, ilu uczniów lub szkół skorzysta z nowej możliwości.

Wynik był stosunkowo bliski: 193 głosy za poprawką, 232 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za poprawką głosowały niemal jednolicie PiS (171 za) i Konfederacja (12 za) oraz małe kluby Demokracja i Konfederacja KP (po 3 za). Przeciw byli niemal wszyscy z klubów koalicji rządzącej: KO (153 przeciw), PSL-TD (28 przeciw), Polska2050 (11 przeciw), Centrum (14 przeciw) oraz Lewica (19 przeciw przy 1 głosie za). Podział głosów pokrywał się więc z linią rząd-opozycja.

Skoro poprawka upadła, projekt poszedł dalej w wersji zaproponowanej przez komisję - i w tym kształcie ustawa została ostatecznie uchwalona tego samego dnia, przyjęta bez sprzeciwu przez Senat 10 czerwca 2026 r. i podpisana przez Prezydenta 2 lipca 2026 r. Dokumenty nie precyzują, jaką konkretnie zmianę wprowadzałaby odrzucona poprawka, więc nie da się ocenić, co obywatele zyskaliby lub straciliby, gdyby przeszła.

Głosowanie pokazuje wyraźny podział polityczny: PiS i Konfederacja poparły poprawkę, a cała koalicja rządząca (KO, Polska2050, PSL-TD, Centrum, Lewica) była przeciw. W tle sporu o cały projekt eksperci Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji oraz Rzecznik Praw Dziecka wskazywali na niejasny status prawny i podatkowy spółdzielni uczniowskich oraz na niedookreśloną odpowiedzialność dyrektorów i nauczycieli-opiekunów za ich zobowiązania - mogło to być tłem dla zgłoszenia poprawki, choć jej dokładna treść nie jest znana.

Niemal wszystkie kluby głosowały jednolicie zgodnie z podziałem koalicja-opozycja. Wyjątkiem był 1 poseł Lewicy, który zagłosował za poprawką, mimo że reszta klubu (19 osób) była przeciw. Wśród posłów niezrzeszonych, którzy nie tworzą jednolitego klubu, głosy rozłożyły się dokładnie po połowie (3 za, 3 przeciw).