Akcyza na alkohol: Sejm odrzucił szybki termin

Sejm kontynuował pierwsze czytanie poselskiego projektu, który podnosi podatek akcyzowy na alkohol - od piwa po wódkę. W trakcie prac grupa posłów złożyła specjalny wniosek proceduralny (przewidziany w regulaminie Sejmu), żądający, by komisja finansów publicznych przedstawiła swoje sprawozdanie o projekcie najpóźniej do 11 czerwca 2026 r. Chodziło więc nie o samą podwyżkę akcyzy, ale o to, czy prace nad nią mają zostać przyspieszone i zamknięte w konkretnym terminie. Sejm ten wniosek odrzucił niemal jednogłośnie, więc komisja nie ma narzuconej daty i będzie pracować nad projektem we własnym tempie.

To głosowanie samo w sobie nie zmienia żadnego przepisu - dotyczyło wyłącznie terminu prac komisji, nie treści ustawy. Dla porównania, oto co zakłada sam projekt, według wyliczeń resortu finansów przywołanych w jego uzasadnieniu:

• Wódka (butelka 0,5 l): dziś ok. 32 zł → docelowo blisko 35 zł w 2026 r. i ponad 37 zł w 2027 r.
• Piwo (0,5 l): dziś ok. 3,50 zł → ok. 3,63 zł w 2026 r., a potem 3,72 zł w 2027 r.
• Podwyżka akcyzy rozkłada się na dwa etapy - 2026 i 2027 rok, a nie wchodzi jednorazowo.

Ten konkretny głos w Sejmie - o terminie prac komisji - nie ma bezpośredniego skutku dla nikogo poza samym trybem prac w parlamencie. Realny wpływ na portfele Polaków będzie miał dopiero finalny kształt ustawy o akcyzie, nad którą Sejm wciąż pracuje. Jeśli kupujesz alkohol - od piwa po mocniejsze trunki - projekt zakłada, że zapłacisz więcej: według wyliczeń resortu finansów butelka wódki 0,5 l ma zdrożeć z ok. 32 zł do niemal 35 zł w 2026 r., a piwo 0,5 l z 3,50 zł do ok. 3,63 zł. Jeśli prowadzisz sklep, bar albo restaurację - wyższa akcyza oznacza wyższą cenę zakupu towaru, co zwykle przekłada się na cenę dla klienta. Dokument nie podaje, ilu dokładnie konsumentów czy przedsiębiorców to obejmie - praktycznie dotyczy to jednak każdego, kto kupuje napoje alkoholowe w Polsce.

Wynik był druzgocący dla wnioskodawców: 11 głosów za, aż 417 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Przeciw byli niemal wszyscy: KO (0 za, 154 przeciw), PiS (0 za, 171 przeciw), Lewica (0 za, 20 przeciw), PSL-TD (0 za, 30 przeciw), Konfederacja (0 za, 11 przeciw) i mniejsze kluby. Jedynie koło Razem głosowało w komplecie za wnioskiem (4 za, 0 przeciw), a Polska2050 był rozdarty niemal po równo (6 za, 5 przeciw). Pokazuje to, że pomysł narzucenia komisji sztywnego terminu nie znalazł szerszego poparcia - nawet wśród ugrupowań sympatyzujących z samym projektem akcyzowym.

Odrzucenie wniosku oznacza, że komisja finansów publicznych nie ma narzuconego, sztywnego terminu 11 czerwca 2026 r. na przedstawienie sprawozdania o projekcie. W praktyce prace nad podwyżką akcyzy na alkohol będą się toczyć bez przyspieszonego trybu - komisja sama zdecyduje, kiedy zakończy analizę i skieruje projekt do drugiego czytania. Dokument nie zawiera formalnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) w dostępnym materiale - szacunki cenowe (wódka z ok. 32 zł do blisko 35 zł w 2026 r., piwo z 3,50 zł do ok. 3,63 zł) pochodzą z uzasadnienia projektu, opartego na wyliczeniach resortu finansów. Oznacza to, że ewentualny wzrost cen alkoholu nie wejdzie w życie szybciej niż przy zwykłym tempie prac - dokładny termin zależy od tego, kiedy komisja zakończy pracę i odbędzie się drugie czytanie.

Najciekawszy jest rozkład głosów w Polska2050 - klub podzielił się niemal po połowie (6 za, 5 przeciw), co jest nietypowe przy tak jednostronnym wyniku ogólnym. Podobnie rozjechali się głosujący niezrzeszeni (1 za, 6 przeciw). Jedynym klubem głosującym w komplecie za wnioskiem było koło Razem (4 za, 0 przeciw) - to jedyne ugrupowanie, które w pełni poparło przyspieszenie prac komisji nad podwyżką akcyzy.