Do 5 lat więzienia, gdy patostreaming z dzieckiem

To głosowanie to jedna z poprawek zgłoszonych tuż przed ostatecznym uchwaleniem ustawy, która wprowadza do Kodeksu karnego zupełnie nowy przepis - karę za tak zwany patostreaming. Chodzi o publikowanie w internecie nagrań pokazujących prawdziwą przemoc, znęcanie się nad zwierzętami albo poniżanie drugiego człowieka, gdy robi się to dla zasięgów lub pieniędzy. Posłowie głosowali nad poprawką numer 1 do ostatecznego sprawozdania komisji, które ukształtowało finalny kształt tego przepisu - z dostępnych materiałów nie wynika dokładna treść samej poprawki, ale dotyczyła ona kształtu regulacji przewidującej karę do 3 lat więzienia za publikowanie takich nagrań, a do 5 lat, jeśli na filmie widać krzywdzone dziecko. Poprawka przeszła niemal jednogłośnie, tego samego dnia Sejm uchwalił całą ustawę.

Dokument nie zawiera dosłownej treści poprawki nr 1, więc poniżej opisano kierunek zmian widoczny w porównaniu pierwotnego projektu ze sprawozdaniem komisji, które trafiło pod końcowe głosowanie:

• Ostateczny przepis przewiduje karę do 3 lat więzienia za publikowanie w sieci nagrań przedstawiających prawdziwą przemoc, znęcanie się nad zwierzęciem lub poniżanie innej osoby w celu zarobku lub budowania popularności.
• Jeśli na opublikowanym nagraniu widać krzywdzone dziecko, kara rośnie do 5 lat więzienia.
• To inna konstrukcja niż w pierwotnym projekcie, który różnicował karę (od 3 miesięcy do 5 lat) w zależności od czterech odrębnych kategorii czynów pokazanych na nagraniu.

Ustawę zgłosiła grupa posłów (projekt poselski), a jako przedstawicielkę wnioskodawców w dokumentach wskazano posłankę Monikę Rosę. Motywacją było ograniczenie zjawiska patostreamingu, czyli publikowania w internecie nagrań przemocy i poniżania jako formy rozrywki, zwłaszcza ze względu na wpływ takich treści na dzieci i młodzież.

Zmiana dotyczy przede wszystkim osób prowadzących kanały i transmisje w internecie - streamerów, youtuberów i twórców publikujących nagrania z ulicy czy imprez. Jeśli publikujesz materiał pokazujący prawdziwą przemoc, krzywdzenie zwierzęcia albo poniżanie kogoś dla zasięgów, przepis wprost cię dotyczy, a jeszcze bardziej surowo, jeśli na nagraniu jest dziecko. Pośrednio dotyczy to też rodziców nastolatków, bo według badań przywołanych w materiałach do projektu spory odsetek nastolatków ma kontakt z takimi patologicznymi treściami w sieci.

Wynik był niemal jednomyślny: 415 głosów za, 2 przeciw, 21 wstrzymujących się. Za poprawką głosowały wszystkie duże kluby: PiS (176 za, 1 przeciw), KO (151 za, 1 przeciw), PSL-TD (29 za), Lewica (20 za), Centrum (14 za) i Polska2050 (14 za). Konfederacja w całości wstrzymała się od głosu (15 osób), podobnie część Demokracji i Konfederacji KP. Pojedyncze głosy przeciw - po jednym w KO i PiS - nie zmieniają obrazu szerokiego, ponadpartyjnego poparcia dla tego etapu prac nad ustawą.

Skutkiem przyjęcia tego kształtu przepisu jest to, że od wejścia ustawy w życie publikowanie w sieci nagrań prawdziwej przemocy, krzywdzenia zwierząt lub poniżania innej osoby będzie przestępstwem zagrożonym karą do 3 lat więzienia, a przy udziale dziecka na nagraniu - do 5 lat. Zajmować się tym będą policja, prokuratura i sądy, które dostaną nową podstawę do ścigania osób rozpowszechniających takie treści, nawet jeśli same ich nie nagrały. Z opinii dołączonych do projektu (m.in. Sądu Najwyższego) wynika, że korzyść z nowego przepisu może być ograniczona, jeśli nie pójdzie za nim skuteczniejsze namierzanie sprawców w internecie i współpraca z platformami internetowymi w usuwaniu takich nagrań.

To głosowanie odbyło się na etapie trzeciego czytania, tego samego dnia, w którym Sejm uchwalił całą ustawę. Poprawka nr 1 była głosowana osobno, przed głosowaniem nad całością - tak wygląda typowy przebieg końcowego etapu prac nad ustawą po sprawozdaniu komisji.