Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny.

Grupa posłów proponuje wprowadzenie zupełnie nowego przepisu w Kodeksie karnym, który ma ukrócić zjawisko tak zwanego patostreamingu - czyli transmitowania w internecie scen przemocy, znęcania się nad ludźmi lub zwierzętami, czasem po to, by zarobić na widzach wpłacających pieniądze za oglądanie takich nagrań. Dziś sam sprawca przemocy pokazanej na streamie często odpowiada karnie za konkretne przestępstwo, na przykład pobicie, ale osoba, która taką scenę nagrywa i publikuje w sieci, nie zawsze ponosi za to odpowiedzialność. Projekt to zmienia - wprowadza osobną karę za samo rozpowszechnianie takich treści.

• Powstaje nowy przepis karny za rozpowszechnianie w internecie nagrań (obrazu lub dźwięku) pokazujących popełnienie poważnych przestępstw - na przykład przemocy, napaści na tle seksualnym czy przestępstw wobec rodziny - kara od 3 miesięcy do 5 lat więzienia.
• Ta sama kara grozi za publikowanie upozorowanych, lecz przedstawianych jako autentyczne scen przemocy.
• Karane będzie też rozpowszechnianie nagrań znęcania się nad zwierzętami lub ich zabijania, a także nagrań, w których ktoś jest poniżany lub upokarzany fizycznie.
• Rośnie kara - od 6 miesięcy do 8 lat więzienia - jeśli sprawca publikuje takie treści dla pieniędzy lub innej korzyści, na przykład zbierając datki od widzów.
• Osoba, która nie jest sprawcą pokazanego przestępstwa, a upublicznia nagranie w obronie ważnego interesu publicznego lub prywatnego, na przykład dziennikarz ujawniający przestępstwo, nie poniesie za to kary.

Projekt zgłosiła grupa posłów (projekt poselski, nie rządowy). W uzasadnieniu podkreślają, że w polskim prawie brak jest przepisu wprost karzącego rozpowszechnianie patostreamingu, mimo że zjawisko to przybrało w Polsce większą skalę niż w innych krajach Europy.

Nowy przepis wprost uderza w osoby prowadzące tak zwane patostreamy - czyli transmisje internetowe, w których pokazywana jest przemoc, poniżanie innych ludzi albo znęcanie się nad zwierzętami. Jeśli nagrywasz i publikujesz w sieci scenę bicia, zastraszania, poniżania czy krzywdzenia zwierzęcia, możesz odpowiadać karnie, nawet jeśli sam nie jesteś sprawcą tego przestępstwa - wystarczy, że treść rozpowszechniasz. Jeśli robisz to za pieniądze, na przykład zbierając wpłaty od widzów, grozi ci surowsza kara. Z drugiej strony, jeśli jesteś dziennikarzem, świadkiem albo osobą zgłaszającą przestępstwo - na przykład publikujesz nagranie jako dowód nadużycia - przepis przewiduje dla ciebie wyjątek i nie poniesiesz odpowiedzialności. Pośrednio zmiana dotyczy też widzów i darczyńców patostreamów, bo uzasadnienie projektu wskazuje, że dotychczas trudno było ścigać sprawców z powodu problemów z ustaleniem tożsamości osób nagranych czy komentujących transmisje.

Dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z wyliczeniami finansowymi, ale ocena wpływu zawarta w uzasadnieniu wskazuje wprost, że projekt nie wpłynie na budżet państwa ani budżety samorządów, nie dotyczy przedsiębiorców i nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. W praktyce największa zmiana dotknie osoby prowadzące patostreamy - zyskują one nowe ryzyko odpowiedzialności karnej, którego wcześniej często unikały z powodu trudności z dopasowaniem ich działania do istniejących przepisów. Organy ścigania, czyli policja i prokuratura, zyskają jasną podstawę prawną do ścigania samego aktu rozpowszechniania takich nagrań, bez konieczności udowadniania, że osoba publikująca materiał była też sprawcą pokazanej na nim przemocy. Dla osób pokrzywdzonych - na przykład ofiar przemocy pokazanej na streamie czy skrzywdzonych zwierząt - oznacza to potencjalnie łatwiejszą drogę do pociągnięcia do odpowiedzialności także tych, którzy na takich nagraniach zarabiają, nie będąc bezpośrednimi sprawcami.

To poselski projekt zmiany Kodeksu karnego, zgłoszony jako osobna inicjatywa dodająca nowy przepis. Uzasadnienie nie wskazuje wcześniejszych prób uregulowania patostreamingu wprost - dotąd podobne sprawy próbowano kwalifikować z istniejących przepisów o pobiciu, znęcaniu się czy groźbach karalnych.

Sami autorzy projektu przyznają w uzasadnieniu, że dotychczasowe próby ścigania patostreamerów napotykały na konflikt między wolnością słowa i twórczości artystycznej a prawami osób pokazywanych na nagraniach. Nowy przepis przewiduje wprawdzie wyjątek dla osób działających w obronie interesu publicznego, na przykład dziennikarzy, ale granica między relacjonowaniem przestępstwa w interesie publicznym a jego rozpowszechnianiem w celach zarobkowych może w praktyce budzić spory interpretacyjne - zwłaszcza przy ocenie, czy ktoś działał w uzasadnionym interesie, czy jednak dla zysku.