Legalizacja studni bez opłat i kar do 2027

Sejm zdecydował ostatecznie o losie zmiany w prawie wodnym, która dotyczy każdego, kto ma na swojej działce studnię, przydomowe ujęcie wody albo inne urządzenie wodne postawione bez wymaganego zezwolenia. Dotychczas taka osoba ryzykowała karę i musiała płacić za legalizację. Po przyjęciu projektu będzie mogła to zrobić bezpłatnie i bez sankcji, jeśli zdąży złożyć kompletny wniosek do 30 września 2027 roku.

• Wprowadza możliwość darmowej legalizacji studni, przydomowych ujęć wody i innych urządzeń wodnych postawionych bez pozwolenia - dziś grozi za to kara, po zmianie kara odpada, jeśli wniosek jest kompletny.
• Znosi opłatę legalizacyjną, którą trzeba było wnieść, by uregulować samowolnie wybudowane urządzenie wodne.
• Ustala termin na skorzystanie z tej możliwości - wniosek trzeba złożyć do 30 września 2027 r.
• Obejmuje też osoby, wobec których urząd już prowadzi sprawę w sprawie nielegalnego urządzenia wodnego - one również mogą skorzystać z nowych, łagodniejszych zasad.

Projekt zgłosiła grupa posłów jako projekt poselski. Z uzasadnienia wynika, że celem było uproszczenie legalizacji domowych ujęć wody bez kar finansowych.

Zmiana dotyczy przede wszystkim rolników, działkowców, właścicieli domów poza siecią wodociągową i osób z działkami rekreacyjnymi, którzy sami wykopali studnię albo zrobili ujęcie wody i nigdy tego nie zgłosili do urzędu. Jeśli masz taką studnię bez pozwolenia - do 30 września 2027 r. możesz ją zalegalizować bez żadnej opłaty i bez kary. Jeśli urząd już prowadzi wobec ciebie sprawę w tej kwestii - też możesz skorzystać z nowych zasad. Dokument nie podaje, ilu dokładnie właścicieli nieruchomości to obejmie, ale z jego treści wynika, że chodzi o każdego, kto ma nielegalne urządzenie wodne na swojej posesji.

Za przyjęciem całości ustawy głosowało 231 posłów, przeciw - 25, a aż 176 wstrzymało się od głosu. Najliczniej za głosowały kluby: KO (149 za), PSL-TD (30 za), Lewica (19 za), Centrum (14 za) i Polska2050 (11 za). Przeciw byli głównie posłowie Konfederacji (15 głosów) oraz mniejszych klubów - Konfederacja_KP (3) i Demokracja (4). Klub PiS niemal w całości - 175 na 178 głosujących - wstrzymał się od głosu, nie popierając projektu, ale też go nie blokując.

Do tej analizy nie dołączono szczegółowej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami, dlatego skutki opisujemy jakościowo. Największymi beneficjentami są właściciele nielegalnych studni i ujęć wody - unikną kar i opłat, jeśli zdążą złożyć wniosek do 30 września 2027 r. Gminy i urzędy nadzoru wodnego stracą część wpływów z opłat legalizacyjnych, które dotąd pobierały, i będą musiały obsłużyć nowe wnioski składane w okresie przejściowym.

To był finał długiego procesu: projekt poselski wpłynął do Sejmu 17 października 2025 r., przeszedł trzy czytania i pracę w komisjach, a 19 czerwca 2026 r. został ostatecznie uchwalony w trzecim czytaniu.