Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne.

To poselski projekt zmiany ustawy Prawo wodne - pomysł grupy posłów, a nie rządu. Problem, który ma rozwiązać, jest prosty: wielu właścicieli studni i innych urządzeń wodnych wybudowało je bez wymaganej zgody wodnoprawnej, a teraz boją się je zalegalizować, bo grozi im za to opłata i kara pieniężna. Strach przed karą sprawia, że ludzie wolą się nie zgłaszać, przez co w Polsce funkcjonuje mnóstwo studni i ujęć wody, o których państwo nic nie wie. Projekt otwiera czasowe okno - do 30 września 2027 roku - w którym można takie urządzenie zalegalizować bez żadnych opłat i bez kary.

• Powstaje czasowe zwolnienie z opłaty za legalizację studni albo ujęcia wody wybudowanego bez zgody - dziś taka opłata jest obowiązkowa, po zmianie zniknie dla wniosków złożonych do 30 września 2027 roku.
• Znika ryzyko kary pieniężnej za samowolną budowę takiego urządzenia - dziś urząd może nałożyć karę, po zmianie właściciel, który zdąży się zalegalizować w terminie, tej kary nie zapłaci.
• Warunek: urządzenie musi spełniać obowiązujące wymogi techniczne dla tego typu instalacji - nie zalegalizuje się studni czy ujęcia wykonanego niezgodnie z przepisami.
• Zmiana ma charakter tymczasowy - to specjalny przepis obowiązujący tylko do wskazanej daty, po której wracają normalne zasady, czyli opłaty i kary za samowolę wodną.
• Ustawa zacznie obowiązywać 14 dni od ogłoszenia, więc czas na złożenie wniosku zacznie płynąć szybko.

Projekt złożyła grupa posłów, nie rząd - to projekt poselski. Z uzasadnienia wynika, że chodzi o zachęcenie właścicieli studni i ujęć wody do dobrowolnej legalizacji, bo strach przed karą dziś ją hamuje.

Zmiana dotyczy przede wszystkim właścicieli nieruchomości, którzy mają własną studnię lub inne ujęcie wody wybudowane bez wymaganej zgody - czyli rolników, ogrodników, działkowców i właścicieli domów poza siecią wodociągową, zwłaszcza na terenach wiejskich. Jeśli masz na działce studnię, którą zbudowałeś sam albo odziedziczyłeś po poprzednich właścicielach i nigdy jej nie zgłosiłeś - masz teraz konkretny termin, do którego możesz to naprawić bez kosztów i bez kary. Jeśli jesteś rolnikiem korzystającym z własnego ujęcia wody do nawadniania pola albo pojenia zwierząt, zmiana pozwala uregulować sprawę bez obawy, że urząd ukarze cię za wcześniejszą samowolę. Kto nie zdąży złożyć wniosku do wskazanej daty, wraca do zwykłych zasad, czyli opłaty i możliwej kary.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc nie ma w nim oszacowanych kwot ani liczby osób, które skorzystają ze zmiany. Z treści projektu wynika jednak, że główny efekt to więcej zalegalizowanych studni i ujęć wody - państwo zyska pełniejszą wiedzę o tym, ile takich urządzeń działa i jak wpływają na lokalne zasoby wodne. Instytucje zajmujące się gospodarką wodną będą musiały obsłużyć dodatkowe wnioski legalizacyjne w krótkim czasie, czyli do 30 września 2027 roku. Instytucje pobierające dziś opłaty legalizacyjne czasowo stracą część tych wpływów od osób korzystających ze zwolnienia, ale dokument nie podaje, o jaką kwotę może chodzić.

To poselski projekt zmiany obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2017 roku. Dokument nie precyzuje, na jakim etapie prac sejmowych obecnie się znajduje.