Kara do miliona zł za groźne porady zdrowotne w sieci

To głosowanie dotyczyło całości projektu ustawy, który ma chronić pacjentów przed niebezpiecznymi poradami zdrowotnymi krążącymi w internecie oraz przed osobami podającymi się za „uzdrowicieli” bez wykształcenia medycznego. Jeśli ktoś szuka w sieci sposobu na leczenie poważnej choroby metodami niesprawdzonymi naukowo - na przykład boreliozy, nowotworu czy niepłodności - po zmianie strony rozpowszechniające takie treści będą mogły zostać zablokowane, a Rzecznik Praw Pacjenta zyska prawo natychmiastowego nakazania zaprzestania takiej działalności i nałożenia wysokiej kary. Sejm głosował nad całym projektem po drugim i trzecim czytaniu, i przyjął go zdecydowaną przewagą głosów.

• Kara do miliona złotych dla osób oferujących niesprawdzone naukowo metody leczenia poważnych chorób (na przykład boreliozy, nowotworów czy niepłodności).
• Rzecznik Praw Pacjenta będzie mógł nakazać natychmiastowe zaprzestanie niebezpiecznej działalności zdrowotnej, zanim dojdzie do szkody na zdrowiu - dziś musi czekać na zakończenie długiej sprawy.
• Strony internetowe rozpowszechniające fałszywe, groźne dla zdrowia informacje o chorobach będą mogły zostać zablokowane.
• Powstanie publiczny rejestr osób i stron odpowiedzialnych za rozpowszechnianie dezinformacji zdrowotnej.

Zmiana dotyczy przede wszystkim dwóch grup: osób szukających w internecie porad zdrowotnych oraz osób oferujących niesprawdzone metody leczenia. Jeśli szukasz w sieci sposobu na leczenie poważnej choroby - na przykład boreliozy, nowotworu czy niepłodności - zyskujesz dodatkową ochronę: strony z niebezpieczną dezinformacją będą mogły zniknąć z sieci, a ich autorzy trafią do publicznego rejestru. Jeśli znasz kogoś, kto korzysta z usług „uzdrowiciela” lub „terapeuty” bez wykształcenia medycznego, a metoda ta zagraża zdrowiu, można to zgłosić do Rzecznika Praw Pacjenta, który będzie mógł nakazać natychmiastowe zaprzestanie takiej działalności i nałożyć karę do miliona złotych. Dokument nie podaje, ilu Polaków korzysta rocznie z takich usług ani ile stron internetowych może zostać zablokowanych.

Wynik: 232 za, 34 przeciw, 162 wstrzymało się - projekt przeszedł zdecydowaną przewagą głosów oddanych na tak. Klub Koalicji Obywatelskiej (KO) głosował w całości za (153:0), podobnie Lewica (21:0) i Razem (4:0). Klub Prawo i Sprawiedliwość (PiS) w zdecydowanej większości wstrzymał się od głosu (160 głosów), tylko 7 osób było przeciw, a nikt nie poparł projektu wprost. Konfederacja głosowała jednolicie przeciw (14:0), podobnie mniejszy klub Konfederacja Korony Polskiej (3 głosy przeciw). W klubach Polska 2050 i PSL-Trzecia Droga (PSL-TD) pojawiły się pojedyncze głosy przeciw mimo ogólnego poparcia większości klubu.

Dokument nie zawiera osobnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami kosztów wdrożenia, więc skutki trzeba opisać jakościowo. Na podstawie treści projektu: osoby oferujące niesprawdzone naukowo metody leczenia poważnych chorób ryzykują karę do miliona złotych i natychmiastowy zakaz działalności nałożony przez Rzecznika Praw Pacjenta. Sam Rzecznik zyska nowe, szersze zadania - będzie musiał obsługiwać zgłoszenia dotyczące dezinformacji zdrowotnej i podejmować decyzje szybciej niż dotychczas. Dostawcy treści internetowych będą musieli liczyć się z możliwością zablokowania materiałów uznanych za niebezpieczną dezinformację zdrowotną. Pacjenci i osoby szukające pomocy zdrowotnej w sieci zyskują dodatkową warstwę ochrony przed nieuczciwymi metodami leczenia.

Formalnie nie był to spór o sam cel ustawy - nikt otwarcie nie kwestionował ochrony pacjentów przed niebezpieczną dezinformacją. Kontrowersyjny może być za to mechanizm blokowania stron internetowych uznanych za źródło „dezinformacji zdrowotnej”: część posłów (w tym większość klubu Prawo i Sprawiedliwość, który zamiast głosować przeciw w większości wstrzymał się) mogła mieć wątpliwości, czy ocena, co jest dezinformacją, a co kontrowersyjną opinią medyczną, nie będzie zbyt uznaniowa. Dokument nie zawiera relacji z publicznej debaty na ten temat.

Największą niespodzianką jest zachowanie klubu Prawo i Sprawiedliwość (PiS): zamiast głosować przeciw, aż 160 posłów wstrzymało się od głosu, a tylko 7 było przeciw - nikt nie poparł projektu wprost. To sygnał, że klub nie chciał wprost sprzeciwiać się ochronie pacjentów, ale miał zastrzeżenia do szczegółów rozwiązania. W klubie PSL-Trzecia Droga (PSL-TD) widać wyraźniejszy rozłam: 27 posłów głosowało za, ale 5 - przeciw. Podobnie w Polsce 2050 - 9 za, 1 przeciw. Pozostałe kluby koalicji rządzącej (Koalicja Obywatelska, Lewica, Razem, Centrum) głosowały jednolicie za, a Konfederacja i Konfederacja Korony Polskiej - jednolicie przeciw.