Odrzucono limit kosztów nowych standardów dla żłobków

Posłowie głosowali nad jedną z poprawek zgłoszonych do rządowego projektu zmian w opiece nad dziećmi do lat 3 - ustawy, która wprowadza m.in. gminny rejestr żłobków i klubów dziecięcych oraz nową legitymację dla opiekunów. Poprawka dotyczyła tego, jak minister rodziny będzie mógł w przyszłości ustalać szczegółowe standardy opieki nad maluchami w drodze własnego przepisu wykonawczego - bez konieczności zmiany samej ustawy. Poprawka miała ograniczyć ministra tak, by nie mógł nakładać na żłobki i kluby dziecięce obowiązków wymagających wydawania pieniędzy na inwestycje, jeśli takiego obowiązku nie przewiduje wprost ustawa. Sejm ją odrzucił, więc to ograniczenie nie trafiło do ostatecznej wersji przepisów.

• Poprawka miała dodać zastrzeżenie, że przepis wykonawczy ministra rodziny o standardach opieki nad dziećmi do lat 3 nie może zmuszać żłobków, klubów dziecięcych i punktów opieki dziennej do ponoszenia kosztów inwestycyjnych, których nie przewiduje sama ustawa.
• Ponieważ poprawka przepadła, w ustawie nie pojawia się żadne dodatkowe ograniczenie - minister zachowuje pełną swobodę w ustalaniu standardów opieki w drodze swojego przepisu, także takich, które będą wymagały nakładów finansowych od placówek.

Poprawkę zgłosił klub Prawa i Sprawiedliwości podczas drugiego czytania projektu w Sejmie. Celem było ograniczenie swobody ministra rodziny przy wydawaniu przepisu wykonawczego o standardach opieki, tak by nie generował on dodatkowych kosztów inwestycyjnych dla placówek bez podstawy w samej ustawie.

Zmiana dotyczy przede wszystkim osób i firm prowadzących żłobki, kluby dziecięce i punkty opieki dziennej - zarówno prywatnych przedsiębiorców, jak i placówek gminnych. Jeśli prowadzisz taką placówkę, oznacza to, że przyszły przepis wykonawczy ministra rodziny określający standardy opieki może w praktyce wymusić na tobie wydatki inwestycyjne (np. na wyposażenie czy dostosowanie lokalu), bez dodatkowej ochrony przed takim obciążeniem, jaką proponowała odrzucona poprawka. Dokument nie podaje, ilu dokładnie właścicieli żłobków może to dotyczyć.

Wynik był stosunkowo bliski, ale niewystarczający: 201 głosów za, 228 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za poprawką głosowało niemal jednolicie PiS (177 za, 1 przeciw), a także Konfederacja (14 za), Konfederacja Korony Polskiej (3 za) i Razem Demokracja (3 za). Przeciw byli posłowie tworzący koalicję rządzącą: Koalicja Obywatelska (0 za, 144 przeciw), Polska2050 (0 za, 13 przeciw), PSL-Trzecia Droga (0 za, 30 przeciw), Polska Razem/Centrum (0 za, 14 przeciw) oraz Lewica (1 za, 18 przeciw). Podział głosów pokrył się niemal dokładnie z linią rząd - opozycja.

Skutkiem odrzucenia poprawki jest to, że przepis dający ministrowi rodziny prawo do ustalania w swoim rozporządzeniu szczegółowych standardów opieki nad dziećmi do lat 3 pozostaje w ustawie bez ograniczeń dotyczących kosztów. Oznacza to, że przyszłe standardy - np. dotyczące wyposażenia sal czy warunków lokalowych - będą mogły wiązać się z koniecznością inwestycji po stronie żłobków i klubów dziecięcych, a placówki nie zyskały dodatkowej ustawowej gwarancji ochrony przed takimi kosztami.

Głosowanie odbyło się 17 lipca 2026 r. podczas połączonego drugiego i trzeciego czytania, tuż przed uchwaleniem całej ustawy. Poprawka była jedną z jedenastu zgłoszonych przez kluby PiS i KO po pracy komisji nad sprawozdaniem.

Spór dotyczył tego, kto powinien ponosić ryzyko przyszłych kosztów wynikających ze standardów opieki - PiS argumentowało, że minister nie powinien móc narzucać wydatków inwestycyjnych bez wyraźnej podstawy ustawowej, obawiając się obciążenia małych, często prywatnych placówek. Kluby koalicji rządzącej głosowały przeciw, uznając zapewne, że elastyczność ministra w ustalaniu standardów jakości opieki jest ważniejsza niż dodatkowe ograniczenie jego uprawnień. Z dostępnych danych nie wynika, by argumentacja obu stron była szerzej upubliczniona poza samym głosowaniem.

Głosowanie przebiegło niemal dokładnie wzdłuż podziału rząd - opozycja, z minimalnymi odstępstwami: w klubie PiS jeden poseł zagłosował inaczej niż reszta klubu (1 przeciw na 178 głosujących), a w Lewicy jeden poseł poparł poprawkę mimo że klub głosował przeciw (1 za na 19 głosujących). To pojedyncze, statystycznie nieistotne odstępstwa, nie wskazujące na realny rozłam w żadnym z klubów.