Do druku nr 1811 - opinia KZZIKZUS

Ten dokument to nie sama ustawa, tylko opinia związku zawodowego na temat projektu ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, który złożyli posłowie. Projekt ma rozwiązać problem, na jaki od dawna skarżą się pracownicy: dziś pracodawca może wliczać do wysokości pensji minimalnej różne dodatki, na przykład premie czy dodatki funkcyjne, przez co realna kwota wynagrodzenia zasadniczego bywa niższa, niż wynikałoby to z samej stawki minimalnej. Krajowy Związek Zawodowy Inspektorów Kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), autor tej opinii, ocenia projekt pozytywnie i twierdzi, że kończy on z praktyką, którą sam nazywa szkodliwą społecznie.

• Ma się skończyć wliczanie dodatków (np. premii, dodatków funkcyjnych) do wysokości pensji minimalnej - pracownik ma otrzymywać minimalną stawkę z samego wynagrodzenia zasadniczego, bez „podciągania” go dodatkami.
• Doprecyzowane mają zostać inne przepisy obowiązującej od 2002 roku ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, tak by trudniej było je interpretować na niekorzyść pracownika.
• Projekt nie zmienia samej wysokości płacy minimalnej - reguluje to, co wolno, a czego nie wolno do niej wliczać.

Projekt to poselski projekt ustawy - zgłosili go posłowie, nie rząd. Opinię do niego przygotował Krajowy Związek Zawodowy Inspektorów Kontroli ZUS, działający w Forum Związków Zawodowych, popierając projekt.

Jeśli pracujesz na etacie za pensję zbliżoną do minimalnej i oprócz płacy zasadniczej dostajesz dodatki lub premie, projekt ma zagwarantować, że te dodatki nie będą już „podciągać” Twojego wynagrodzenia do poziomu minimalnego - zdaniem związku zawodowego dziś pracodawca mógł tak liczyć, co obniżało realną wartość pensji zasadniczej. Jeśli jesteś pracodawcą, zwłaszcza prowadzisz mały sklep, restaurację czy firmę usługową, opinia ostrzega, że koniec tej praktyki oznacza realny wzrost kosztów pracy, bo nie będzie już można rozliczać dodatków jako części pensji minimalnej - w skrajnym przypadku może to skłaniać niektóre firmy do ograniczania liczby etatów lub podnoszenia cen towarów i usług.

Do analizowanego druku dołączona jest jedna opinia - od Krajowego Związku Zawodowego Inspektorów Kontroli ZUS, działającego w ramach Forum Związków Zawodowych. Związek pozytywnie ocenia projekt, podkreślając, że chroni faktyczną wartość pensji minimalnej przed „rozmywaniem” jej dodatkami. Jednocześnie sam związek zwraca uwagę na możliwe skutki uboczne - ryzyko ograniczenia etatów, wzrostu cen czy przechodzenia części firm do szarej strefy - ale mimo tych zastrzeżeń ostatecznie rekomenduje przyjęcie projektu. Innych opinii ani konsultacji do tego druku nie dołączono.

Ten dokument to sama opinia związkowa, więc nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR), czyli oficjalnego wyliczenia kosztów i korzyści - takiego elementu tu po prostu nie ma. Z treści opinii wynika, że dla pracowników zmiana oznacza pewność, że dodatki i premie nie zastąpią części pensji zasadniczej - to realna ochrona portfela, zwłaszcza dla osób zarabiających blisko stawki minimalnej. Dla pracodawców, zwłaszcza małych firm w handlu, gastronomii i usługach, oznacza to wzrost kosztów zatrudnienia, bo nie będą już mogli rozliczać części pensji jako dodatków. Sam związek zawodowy przyznaje, że skutkiem ubocznym może być ograniczenie liczby etatów, podwyżki cen towarów i usług oraz ryzyko przenoszenia części wypłat do szarej strefy.

Posłowie złożyli projekt 23 września 2025 r. Opinię związku zawodowego przekazano Kancelarii Sejmu 23 października 2025 r., w ramach zbierania stanowisk przed dalszymi pracami nad projektem w Sejmie.

Nawet związek zawodowy popierający projekt przyznaje, że zmiana budzi wątpliwości: z jednej strony chroni pracowników przed zaniżaniem faktycznej pensji, z drugiej - zdaniem tego samego związku - może podnieść koszty pracy na tyle, że małe firmy ograniczą zatrudnienie, podniosą ceny lub część wypłat przeniosą do szarej strefy. To nie spór między instytucjami, lecz wewnętrzne zastrzeżenia zawarte w samej opinii.