Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw.

Posłowie proponują zmianę przepisów o gospodarce opakowaniami, żeby firmy sprzedające napoje w zwrotnych butelkach szklanych (na przykład piwo w butelkach zwrotnych) mogły dłużej prowadzić własne systemy zbierania i mycia tych butelek, zamiast być zmuszone do wejścia do ogólnokrajowego systemu kaucyjnego. Bez tej zmiany od 1 stycznia 2026 roku firmy musiałyby zamknąć swoje, działające od lat systemy zwrotu butelek i przejść wyłącznie na kaucję centralną.

• Dziś firmy prowadzące własne systemy zwrotu szklanych butelek zwrotnych muszą je zamknąć do końca 2025 roku i przejść do centralnego systemu kaucyjnego. Po zmianie mogą prowadzić własny system aż do 31 grudnia 2028 roku, jeśli do 31 marca 2026 roku zgłoszą to ministrowi właściwemu do spraw klimatu.
• Dziś udział w centralnym systemie kaucyjnym miał być obowiązkowy także dla szklanych butelek wielokrotnego użytku. Po zmianie udział ten jest dobrowolny do końca 2028 roku - firma może wybrać: kaucja centralna albo własny system zbiórki.
• Nowy obowiązek: firma, która chce samodzielnie zbierać swoje butelki, musi w ciągu 3 miesięcy od pierwszej sprzedaży takich opakowań zawiadomić ministra klimatu o tym zamiarze.
• Doprecyzowano, jak liczyć poziom zbiórki we własnym systemie: dzieli się liczbę odebranych butelek przez liczbę butelek wprowadzonych na rynek w danym roku.
• Potwierdzono, że w sklepach uczestniczących we własnym systemie zwrotu butelek ekspedient musi przyjąć pustą butelkę i oddać kaucję bez pytania o paragon.

Projekt zgłosiła grupa posłów jako inicjatywę poselską. Uzasadnienie wskazuje, że celem jest ochrona sprawdzonych, efektywnych systemów zwrotu butelek szklanych przed przymusową likwidacją.

Dla zwykłego klienta kupującego napój w zwrotnej butelce szklanej - na przykład piwo - nic się nie zmienia przy kasie: nadal odda pustą butelkę i odbierze kaucję bez pokazywania paragonu. Zmiana dotyczy przede wszystkim firm - producentów napojów i browarów, które od lat same zbierają swoje butelki. Jeśli jesteś właścicielem sklepu spożywczego uczestniczącego w takim prywatnym systemie zwrotu, będziesz nadal musiał przyjmować puste butelki i oddawać kaucję - tak jak dotychczas. Jeśli jesteś przedsiębiorcą prowadzącym własny system zbiórki butelek, zyskujesz więcej czasu, do końca 2028 roku, i nie musisz przyłączać się do ogólnokrajowego systemu kaucyjnego, pod warunkiem zgłoszenia tego zamiaru ministrowi klimatu do 31 marca 2026 roku.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych.

Projekt nie zawiera osobnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami. Z uzasadnienia wynika, że obecne, prywatne systemy zwrotu szklanych butelek osiągają ponad 90 procent skuteczności zbiórki rocznie. Autorzy projektu ostrzegają, że bez zmiany doszłoby do zamknięcia tych systemów, spadku poziomu zbiórki opakowań i zastępowania butelek zwrotnych opakowaniami jednorazowymi. Dla firm oznacza to możliwość dalszego działania na dotychczasowych zasadach do końca 2028 roku, a dla ministra klimatu - obowiązek przyjmowania i nadzorowania zgłoszeń od firm prowadzących własne systemy.

To projekt poselski zmieniający ustawę o gospodarce opakowaniami oraz ustawę zmieniającą tę ustawę z 2023 roku. Dokument nie podaje etapu prac w Sejmie.