Rządowy projekt ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów.

Rząd chce, żeby każdy pies, a w wielu sytuacjach także kot, miał wszczepiony elektroniczny czip i był wpisany do jednego, ogólnopolskiego rejestru zwierząt. Dziś dane o oznakowanych zwierzętach są rozproszone w kilku prywatnych bazach danych, przez co trudno ustalić właściciela zagubionego psa albo rozliczyć gminę z wydatków na bezdomne zwierzęta. Projekt wprowadza zupełnie nowy akt prawny i tworzy nowy publiczny rejestr o nazwie Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów, w skrócie KROPiK, który będzie prowadzić Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Przy okazji zmienia się też obowiązującą ustawę o ochronie zwierząt, żeby jasno pozwolić gminom dopłacać mieszkańcom do czipowania.

• Powstaje nowy, ogólnopolski rejestr KROPiK prowadzony przez ARiMR, w którym będą gromadzone dane o oznakowanych psach i kotach, ich właścicielach oraz schroniskach.
• Każdy pies będzie musiał mieć wszczepiony czip i zostać zarejestrowany najpóźniej w dniu pierwszego szczepienia przeciw wściekliźnie, przed sprzedażą psa albo dzień po trafieniu do schroniska. Koty trzeba będzie oznakować i zarejestrować przede wszystkim wtedy, gdy zmieniają właściciela lub trafiają do schroniska - w innych przypadkach czipowanie kota pozostaje dobrowolne.
• Za czipowanie, rejestrację oraz zmianę danych w rejestrze będzie można pobrać opłatę maksymalnie w wysokości 0,56% przeciętnego krajowego wynagrodzenia z poprzedniego roku - według aktualnych danych to około 49,86 zł.
• Za brak czipowania lub rejestracji, a także za sprzedaż, kupno albo wydanie ze schroniska niezaczipowanego zwierzęcia, grozi kara grzywny.
• Dostęp do danych w rejestrze bez opłat będą mieć gminy, policja, straż graniczna, straż miejska, Inspekcja Weterynaryjna, prokuratura i sądy - żeby ustalać właścicieli zagubionych zwierząt i prowadzić swoje sprawy.

Projekt złożył rząd - za przygotowanie odpowiada Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (numer projektu w wykazie prac rządu: UD128). Powodem jest rosnąca liczba bezdomnych zwierząt i coraz wyższe koszty ponoszone przez gminy, na co od lat zwracały uwagę Najwyższa Izba Kontroli, samorządy i organizacje zajmujące się ochroną zwierząt.

Jeśli masz psa, po wejściu w życie przepisów będziesz musiał zapewnić mu czip i wpis do KROPiK najpóźniej przy pierwszym szczepieniu przeciw wściekliźnie - w praktyce niemal każdy właściciel szczenięcia będzie musiał to załatwić u lekarza weterynarii. Jeśli masz kota, obowiązek dotyczy cię głównie wtedy, gdy planujesz go sprzedać, oddać albo gdy trafi do schroniska - kot trzymany w domu bez zmiany właściciela nie musi być czipowany. Jeśli prowadzisz hodowlę albo sprzedajesz zwierzęta, przed przekazaniem psa lub kota nowemu właścicielowi zwierzę musi już mieć czip i wpis w rejestrze, inaczej transakcja będzie niezgodna z przepisami. Jeśli prowadzisz schronisko dla zwierząt, to na tobie będzie ciążył obowiązek oznakowania i zarejestrowania zwierząt, które do ciebie trafiają, zanim je komukolwiek wydasz. Osoby, których pies zgubi się lub zostanie odłowiony, zyskają większą szansę na jego odzyskanie, bo gminy, policja i straż miejska będą mogły od razu sprawdzić w rejestrze, kto jest właścicielem.

Do dokumentu nie dołączono opinii instytucji zewnętrznych ani wyników konsultacji społecznych. W uzasadnieniu projektu wprost napisano, że tekst był publicznie dostępny w internetowym rejestrze prac legislacyjnych rządu, ale żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad nim ani nie przedstawił uwag.

Ustawa wprost określa górny limit wydatków budżetu państwa związanych z jej wdrożeniem: łącznie 119 120 000 zł w latach 2026-2035, w tym najwięcej na start - 15 850 000 zł w pierwszym roku i 15 870 000 zł w drugim, a w kolejnych latach od około 8,9 do 11,9 mln zł rocznie. Pieniądze te mają pójść głównie na budowę i utrzymanie systemu informatycznego rejestru przez ARiMR. Dla właścicieli zwierząt kosztem będzie opłata za czipowanie i rejestrację, ograniczona ustawowo do około 49,86 zł. Dla gmin ustawa nie wprowadza nowych obowiązkowych zadań ani wydatków - w uzasadnieniu podkreślono, że gminy mogą wręcz zaoszczędzić, bo łatwiej będzie im ustalać właścicieli zagubionych lub odłowionych zwierząt i kontrolować schroniska, z którymi mają umowy. Projektodawca wskazuje też szacunek poglądowy: gdyby wszystkie gminy pobierały istniejącą już dziś opłatę od posiadania psa w maksymalnej wysokości, a w rejestrze znalazłoby się 5 milionów psów, do budżetów gmin mogłoby trafiać blisko 931 milionów złotych rocznie - to jednak scenariusz szacunkowy, a nie gwarantowany wpływ, i sama ustawa nowej opłaty nie wprowadza. Dokument nie szacuje natomiast dokładnej liczby psów i kotów, które trzeba będzie oznakować, ani dodatkowych wpływów z podatku VAT od usługi czipowania.

To rządowy projekt nowego aktu prawnego, zgłoszony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z powiązanych danych wynika, że projekt przeszedł już pełną ścieżkę legislacyjną i został uchwalony jako ustawa z 15 maja 2026 r. o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów.