Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz niektórych innych ustaw.

Rządowy projekt zmienia trzy ustawy, by polskie prawo wskazywało, kto ma pilnować dwóch unijnych rozporządzeń o emisjach ze statków, obowiązujących wprost od 2024-2025 roku. Projekt wyznacza dyrektorów urzędów morskich jako organ karzący armatorów (firmy żeglugowe) łamiących nowe zasady dotyczące emisji gazów cieplarnianych i podłączania statków do prądu z lądu w portach, a przy okazji porządkuje przepisy o odbiorze odpadów ze statków.

• Urzędy morskie będą karać armatorów za przekroczenie unijnych limitów emisji statków - kara do 50 000 SDR, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie statku.
• Kary zasilą Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na ekologiczne paliwa dla statków - ok. 12 mln zł rocznie do 2030 roku, potem 37 mln zł rocznie.
• Statki w dużych portach będą zgłaszać podłączenie do prądu z lądu; firmy odbierające odpady ze statków muszą mieć upoważnienie portu i przeszkolić pracowników.

Projekt przygotował rząd - Ministerstwo Infrastruktury. Chodzi o wskazanie w prawie krajowym urzędu odpowiedzialnego za egzekwowanie unijnych przepisów o emisjach ze statków, obowiązujących od 2024-2025 roku.

Zwykłych obywateli projekt nie obciąża wprost - nie płacisz nowych opłat. Jeśli mieszkasz w Gdańsku, Gdyni czy Szczecinie, odczujesz to pośrednio: statki w porcie częściej podłączą się do prądu z lądu zamiast palić silnikami, czyli mniej hałasu i spalin na nabrzeżach. Firmy żeglugowe i odbierające odpady ze statków dostają nowe obowiązki i kary za ich naruszenie, a urzędy morskie oraz Polskie Centrum Akredytacji zyskują nowe zadania kontrolne.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych - projekt trafił jedynie do uzgodnień międzyresortowych i publicznych w Biuletynie Informacji Publicznej, ale efekty tych konsultacji nie są częścią tego dokumentu.

Dyrektorzy urzędów morskich zyskają prawo karania armatorów przekraczających unijne limity emisji statków - do 50 000 SDR za naruszenie, a w skrajnych przypadkach zatrzymania statku lub zakazu wejścia do portu. Kary trafią do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na ekologiczne paliwa morskie - ok. 12 mln zł rocznie do 2030 roku, potem 37 mln zł rocznie. Budżet państwa dołoży do 80 tys. zł rocznie na nadzór nad firmami sprawdzającymi emisje.

Rządowy projekt ustawy, obecnie na etapie prac przygotowawczych rządu przed skierowaniem do Sejmu. Zmienia trzy obowiązujące ustawy morskie i środowiskowe. Wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu, poza jednym przepisem obowiązującym od 2030 roku.