Statki w portach muszą podłączać się do prądu z lądu

Sejm głosował nad przyjęciem całej ustawy zmieniającej przepisy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki. Ustawa wprowadza nowe obowiązki przede wszystkim dla dużych statków wchodzących do polskich portów - kontenerowców i promów cumujących w Szczecinie i Gdyni. Statki będą musiały zgłaszać podłączenie do prądu z lądu zamiast pracować na silnikach spalinowych podczas postoju, a armatorzy będą kontrolowani pod kątem dokumentów potwierdzających redukcję emisji spalin w ramach unijnego systemu FuelEU. Głosowanie zakończyło się przyjęciem projektu (237 głosów za, 199 przeciw) - ustawa trafiła dalej w procesie ustawodawczym.

• Obowiązek podłączenia do prądu z lądu: dziś statki podczas postoju w porcie mogą pracować na własnych silnikach spalinowych → po zmianie duże jednostki (kontenerowce, promy) muszą zgłaszać podłączenie do zasilania z lądu.
• Kontrola dokumentów zgodności z systemem FuelEU: urzędy morskie zyskują zadanie sprawdzania, czy armator ma dokument potwierdzający redukcję emisji spalin.
• Kary finansowe: do 50 000 SDR za brak raportowania emisji lub niewystarczającą ich redukcję.
• Możliwość kary za nadmierne spaliny statku stojącego w porcie zamiast podłączenia do prądu z lądu.

Projekt złożył rząd - to rządowy projekt ustawy, którego celem jest dostosowanie polskiego prawa do unijnych wymogów ograniczania emisji z żeglugi i zapobiegania zanieczyszczaniu morza.

To przepisy skierowane przede wszystkim do branży żeglugowej i portowej, nie do przeciętnego obywatela w codziennych sprawach. Jeśli jesteś armatorem lub kapitanem dużego kontenerowca albo promu zawijającego do portu w Szczecinie lub Gdyni - musisz liczyć się z kontrolą dokumentu zgodności z systemem FuelEU i realnym ryzykiem kary do 50 000 SDR za brak raportowania lub zbyt małą redukcję emisji, a także z obowiązkiem zgłaszania podłączenia do prądu z lądu. Jeśli mieszkasz w mieście portowym, takim jak Szczecin czy Gdynia - zyskujesz pośrednio: mniej spalin i mniej hałasu od statków stojących w porcie na silnikach. Dokument nie podaje, ilu konkretnie armatorów czy statków rocznie obejmie ta zmiana.

Wynik podzielony: 237 głosów za, 199 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Za głosowały kluby koalicji rządzącej: KO (151 za, 0 przeciw), PSL-TD (30 za, 0 przeciw), Lewica (18 za, 0 przeciw), Centrum (15 za, 0 przeciw), Polska2050 (13 za, 0 przeciw) oraz koło Razem (4 za, 0 przeciw). Przeciw głosowały kluby opozycyjne: PiS (0 za, 177 przeciw), Konfederacja (0 za, 13 przeciw), Demokracja (0 za, 4 przeciw) i Konfederacja_KP (0 za, 3 przeciw). Posłowie niezrzeszeni podzielili się: 5 za, 2 przeciw. Podział był w pełni klasyczny - koalicja kontra opozycja, bez żadnych wyłamań w obrębie dużych klubów.

Dostępne materiały nie zawierają Oceny Skutków Regulacji z konkretnymi kwotami kosztów dla budżetu państwa. Z treści ustawy wynika jednak, kto odczuje zmianę: armatorzy i kapitanowie dużych statków będą ponosić koszty dostosowania infrastruktury do podłączenia z prądu z lądu oraz ryzyko kar do 50 000 SDR za brak zgodności z systemem FuelEU. Urzędy morskie (odpowiedzialne m.in. za porty w Szczecinie i Gdyni) przejmą nowe zadania kontrolne związane z weryfikacją dokumentów emisyjnych. Mieszkańcy miast portowych mogą odczuć poprawę jakości powietrza i mniejszy hałas dzięki ograniczeniu pracy silników statków stojących w porcie.

To głosowanie w III czytaniu nad całością ustawy (15 maja 2026 r.). Później projekt przeszedł przez Senat, spotkał się z wetem prezydenta (2 lipca 2026 r.), a ostatecznie został uchwalony.

Głosowanie było podzielone politycznie (237:199) według klasycznej linii koalicja rządząca kontra opozycja - PiS, Konfederacja, Konfederacja_KP i Demokracja głosowały jednolicie przeciw, a KO, Polska2050, PSL-TD, Centrum, Lewica i Razem jednolicie za. Dostępne materiały nie zawierają oficjalnych stanowisk klubów wyjaśniających konkretne argumenty sporu - nie wiadomo, czy chodziło o koszty regulacyjne dla branży żeglugowej, tempo wdrażania unijnych wymogów, czy inne kwestie.

Głosowanie odzwierciedla typowy podział koalicja-opozycja bez żadnych nietypowych koalicji ponadpartyjnych. W żadnym z dużych klubów (KO, PiS, Konfederacja, Lewica, PSL-TD, Polska2050, Centrum) nie odnotowano głosów niezgodnych z linią klubu - wszystkie głosy w obrębie klubu poszły w jedną stronę. Jedynym miejscem podziału byli posłowie niezrzeszeni (5 za, 2 przeciw), co jest naturalne, bo nie obowiązuje ich żadna dyscyplina klubowa.